X
تبلیغات
آموزش ابتدایی

آموزش ابتدایی

  تمرکز

 در ابتدای کلاس اجازه دهید دانش آموزان با هم خوش و بش کرده و حرف هایشان را به همدیگر بزنند و عادت دهید که در عرض چند دقیقه حرف هایشان را تمام کرده و منتظر شروع درس توسط شما باشند. بعد از سکوت دانش آموزان شما نیز چند ثانیه سکوت کنید تا توجه بیشتر آنان جلب گردد. سپس درس آنروز را با صدایی آهسته تر از مواقع معمولی شروع کنید. بطور معمول جو کلاسی معلمی که صدای آرامی دارد ساکت تر از کلاس معلم دارای صدای بلند و خشن می باشد.

       بیان خواست های روشن و واضح
شک و تردید و عدم اطلاع دقیق دانش آموز از بر نامه کلاس باعث می شود که میزان هیجان و استرس در کلاس افزایش یابد. لذا ابتدا به دانش آموزان بگویید که چه مواردی در کلاس مطرح خواهد شد و بعد از اتمام درس ، آنان چه فعالیت هایی انجام خواهند داد؛ حتی می توانید برای آخر کلاس فرصت گفتگو یا رفتن به کتابخانه و غیره را اعلام نمائید.

      نظارت
زمانی که دانش آموزان در حال انجام تکالیف خود هستند در میان آنان قدم بزنید و سعی کنید در حدود دو دقیقه یک دور کامل در تمام کلاس بزنید و نحوه فعالیت دانش آموزان را نظارت نموده و به سوالات فردی با صدای آرام که حواس دیگران را پرت نکند ، پاسخ دهید.

       نمونه و مدل سازی
از لحاظ فعال بودن ، وقت شناسی ، اشتیاق کاری ، صبر و نظم الگوی مناسبی برای دانش آموزانتان باشید. اگر می خواهید دانش آموزان با صدای آرامتری به فعالیت های خود بپردازند ، بهتر است که خود شما نیز وقتی در کلاس قدم می زنید با صدایی آرام صحبت کنید.

       برقراری ارتباط غیر کلامی
معمولاً وسیله ارتباطی غیر کلامی معلمان کوبیدن بر روی میز با چوب ، کلید ، خود کار و غیره است. علاوه بر آن ترفند های غیر لفظی می تواند به صورت ایما و اشاره ، حالات چهره و یا به صورت علامت های مختلف به وسیله دست باشند. بر قراری ارتباط غیر لفظی به جای بیان شفاهی منظور خود در موقعیت های مناسب می تواند به سکوت و آرامش و نظم کلاسی تاثیر قابل ملاحظه ای داشته باشد.

       کنترل محیط کلاس
سعی کنید محیط کلاس را به مکانی گرم و دوست داشتنی تبدیل کنید؛ بطور معمول دانش آموزان به مکانی که یکنواخت نبوده بلکه متغیر باشد ، علاقه بیشتری نشان می دهند؛ مکان هایی با عکس ها و پوستر های رنگی جذابیت بیشتری برای دانش آموزان ایجاد می کنند. نوجوانان نسبت به علایق شخصی معلمان خود و خصوصیات آنان کنجکاوند ، از اینرو سعی کنید بعضی از موارد شخصی خود را برای آنها باز گو کنید. وقتی دانش آموزان شما را بهتر شناختند ، مشکل کمتری در تربیت آنان خواهید داشت.

      برخورد های نسبتاً آرام داشتن با دانش آموزان
زمانی که دانش آموزی در مقابل شما ایستادگی کرد ، قبل از فرستادن پیش مدیر و معاونان فرصت لازم برای دفاع از خود را برایش بدهید تا توضیح دهد و اعتمادش به شما جاب گردد. یک معلم آگاه به هیچ وجه اجازه نمی دهد که دانش آموز به خاطر بد رفتاریش در کانون توجه دیگران قرار گیرد و همواره قبل از وقوع یک مشکل می تواند آنرا حدس بزند و نحوه برخورد او با دانش آموزان خاطی بصورت ناپیدا و غیر محسوس است و مزاحمتی برای دیگر دانش آموزان بوجود نمی آورد.

       تادیب مثبت
در این روش سنتی که توسط «کنتر» ارائه شده معلم در واقع رئیس است و هیچ دانش آموزی حق دخالت در امور دیگران را ندارد و یک سلسله قوانین مشخص تعیین می شود که نظارت دقیق بر اجرای انها صورت می گیرد.

      دستور های مثبت و سازنده
یکی از جزئیات برنامه تادیب مثبت ، دستورات مشخصی است که معلم به یک دانش آموز خطا کار گوشزد می کند. این دستور ها باید مشخص و واضح باشند و انتظارات معلم از دانش آموزان کاملاً روشن گردد. از بیان جملاتی مانند « من می خواهم که تو..... » یا « من انتظار دارم که تو.... » یا « من احتیاج دارم که تو ....... » خود داری کنید؛ زیرا با این جملات دانش آموز فکر می کند که به خاطر معلم باید بعضی مقررات را رعایت نماید نه این که وظیفه مشخص خودش به عنوان دانش آموز می باشد.

  بیان دستور های انسان دوستانه
آقای «توماس گوردون» ابداع کننده روش تربیتی به نام TET  می گوید: این روش را به سه قسمت تبدیل کنید. اول شرح حالی از رفتار دانش آموز تهیه کنید ، مثلاً وقتی معلم صحبت می کند دانش آموز حرف می زند. دوم اینکه تاثیر رفتار های مختلف دانش آموز را بر روی معلم مشخص کنید ، مثلاً معلم مجبور می شود تدریس را متوقف کند و غیره. سوم اینکه اجازه بدهید تا دانش آموز متوجه شود که چه احساسی در معلم ایجاد می کند ، مثلاً باعث عسبانی شدن معلم می شود. سپس احساستان را به صورت انسان دوستانه به دانش آموز مطرح کنید مثلاً در مقابل دانش آموزی که با حرف زدن مزاحم تدریس شما شده به شکل انسانی بگویید: من اصلاً متوجه نمی شوم چکار کرده ام که تو برخلاف بقیه دانش آموزان به معلمت احترام قائل نمی شوی ، احیاناً اگر با تو تند صحبت کرده ام یا اینکه توجه کافی به تو نداشته ام ، لطفاً به من بگو تا بدانم........ .

   تربیت مفید و موثر
به جای اینکه فهرستی از کار هایی که دانش آموزان نباید انجام دهند را تهیه کنید ، می توانید از قوانین موجود مدرسه و کلاس استفاده کرده و خواست های خود را به صورت جملات مثبت بیان نمایید. مثلاً به جای گفتن دعوا ممنوع ، بگویید «اختلاف خود را به صورت عاقلانه حل و فصل کنید.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هفتم خرداد 1392ساعت 23:32  توسط علیرضا اکبری  | 

به‌وضوح و دقیقا می‌دانند كه چه چیزی در زندگی می‌خواهند و چه نمی‌خواهند. آنها بهترین واقعیت را دقیقا برای خودشان مجسم و طراحی می‌كنند به جای اینكه صرفا تماشاگر زندگی باشند.

. بیشتر از آنكه تقلید كنند، نوآوری می‌كنند.

 
در انجام كارهایشان امروز و فردا نمی‌كنند و زندگی‌شان را در انتظار رسیدن بهترین زمان برای انجام كاری از دست نمی‌دهند

. آنها دانش‌آموزان مدرسه زندگی هستند و همواره برای یادگیری روی خودشان كار می‌كنند. آنها از راه‌های مختلفی مثل تحصیلات آموزشگاهی، دیدن و شنیدن، پرسیدن، خواندن و تجربه كردن یاد می‌گیرند.

 
همیشه نیمه پر لیوان را می‌بینند و توانایی پیدا كردن راه درست را دارند.

 دقیقا می‌دانند كه چه كاری باید انجام دهند و زندگی‌شان را با از شاخه‌ای به شاخه‌ای دیگر پریدن از دست نمی‌دهند.
. ریسك‌های حساب‌شده‌ای انجام می‌دهند؛ ریسك‌های مالی، احساسی و شغلی.. با مشكلات و چالش‌هایی كه برایشان پیش می‌آید سریع و تاثیرگذار روبه‌رو می‌شوند و هیچ وقت در مقابل مشكلات سرشان را زیر برف نمی‌كنند. با چالش‌ها روبه‌رو می‌شوند و از آنها برای پیشرفت خودشان بهره می‌برند.

.
منتظر قسمت و سرنوشت و شانس نمی‌مانند تا آینده‌شان را رقم بزند. آنها بر این باورند كه با تعهد و تلاش و فعالیت، بهترین زندگی را برای خودشان می‌سازند.

وقتی بیشتر مردم كاری نمی‌كنند؛ آنها مشغول فعالیت هستند. آنها قبل از اینكه مجبور به كاری بشوند، عمل می‌كنند.

.
بیشتر از افراد معمولی روی احساسات‌شان كنترل دارند. آنها همان احساساتی را دارند كه ما داریم ولی هیچ‌گاه برده احساسات‌شان نمی‌شوند.

.
ارتباط‌گرهای خوبی هستند و روی رابطه‌ها كار می‌كنند.

.
برای زندگی‌شان برنامه دارند و سعی می‌كنند برنامه‌شان را عملی كنند. زندگی آنها از كارهای برنامه‌ریزی نشده و نتایج اتفاقی عاری است.

.
در زمانی كه بیشتر مردم به هر قیمتی می‌خواهند از رنج كشیدن و بودن در شرایط سخت اجتناب كنند، افراد موفق قدر و ارزش كار كردن و بودن در شرایط سخت را می‌فهمند.

 
ارزش‌های زندگی‌شان معلوم است و زندگی‌شان را روی همان ارزش‌ها بنا می‌كنند.

تعادل دارند. وقتی از لحاظ مالی موفق هستند، می‌دانند كه پول و موفقیت مترادف هم نیستند. آنها می‌دانند افرادی كه فقط از نظر مالی در سطح مطلوبی قرار دارند، موفق نیستند. این در حالی است كه خیلی‌ها خیال می‌كنند پول همان موفقیت است. ولی آنها دریافته‌اند كه پول هم مثل بقیه چیزها یك وسیله است برای دستیابی به موفقیت.

 
اهمیت كنترل داشتن روی خود را درك كرده‌اند. آنها قوی هستند و از اینكه راهی را می‌روند كه كمتر كسی می‌تواند برود، شاد می‌شوند.

 از خودشان مطمئن هستند

 

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هفتم خرداد 1392ساعت 23:27  توسط علیرضا اکبری  | 

ايلام: شوش

ماد: (هگمتانه (همدان
هخامنشيان: شوش | پاسارگاد| شيراز
اشکانيان: دامغان | اشک‌آباد | تيسفون
ساسانيان: تيسفون | بيشابور |کازرون
طاهريان: بخارا | نيشابور | مرو
صفاريان: زرنج
سامانيان: بخارا
علويان: آمل
زياريان: اصفهان
بوييان: همدان | ري | شيراز
غزنويان: غزنين
سلجوقيان: نيشابور | اصفهان
خوارزمشاهيان: سمرقند | گرگانج
ايلخانيان: مراغه | تبريز
تيموريان: سمرقند | هرات
صفويان: اردبيل | تبريز | قزوين | اصفهان | ساري
افشاريان: مشهد
زنديان: شيراز | کرمان
قاجاريان: ساري | تهران
پهلوي: تهران
جمهوری اسلامی : تهران

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هفتم خرداد 1392ساعت 23:20  توسط علیرضا اکبری  | 

بنا به درخواست عده ای از همکاران  و دوستان عزیز این پست را به بررسی خلاصه  آن چه باید در پوشه قرار گذاشت اختصاص می دهیم.

از آنجایی که پوشه ی کار دانش آموزان آینه ی تمام نمای  فعالیت های دانش آموز در طول سال تحصیلیست باید در تنظیم آن وقت لازم را مبذول داشت.

نکته ی مم دیگر که در جمع اوری اسناد پوشه باید همیشه مد نظر گرفت ،توجه به هدف اصلی ارزشیابی توصیفی و در نظر گرفتن روحیه و ایجاد حس خودباوری در دانش آموز است.لذا در این راستا سعی شود بهترین و مرتب ترین تکالیف های مربوط به وی در پوشه جمع آموری شود تا دانش آموز به نگاه مثبتی به خود ، کلیه ی و دروس مدرسه برسند و در مدرسه خود را بیابد نه اینکه با بوجود آوردن حس منفی موجبات بی انگیزگی را فراهم کنیم.

جادویی ترین برگه ی برنده ی یک معلم ایجاد ارتباط عاطفی عمیق از طریق بوجود آوردن احساس توانمندی و لذت از تحصیل ویادگیری  در تک تک دانش آموزان است و همیشه این نکته را مد نظر بگیریم که ما در هنگام تشویق یک دانش آموز پیشرفت خودش را با وی در طول سال تحصیلی در نظر می گیریم نه اینکه او را با توانایی ها و استعدادهای هم کلاسی هایش مقایسه کنیم و این است ملاک قضاوت ما در ارزیابی دانش آموزان نسبت به میزان رسیدن به اهداف آموزشی و پرورشی.

بهتر است برای جلوگیری از گیج شدن بچه ها و نظم بهتر پوشه در ابتدای سال خانواده ی آن ها را راهنمایی کنیم که پوشه ی فرزادنشان را به چند قسمت تقسیم کنند  آنان را در نسبت تقریبی هر قسمت راهنمایی کنیم  .ضمنا ابتدای هر قسمت تصویری از همان قسمت یا درس که مشخص کننده ی آن است بگذارند.معلم می تواند به ابتکار خود این تصاویر را آماده و در اختیار بچه ها قرا دهد و از انان بخواهدتصاویر را با سلیقه رنگ آمیزی کنند و در ابتدای هر قسمت خاص پوشه بگذارند.

تکالبف ، آزمون های املا ، آزمون های ریاضی ، فعالیت های مربوط به درس علوم ، فعالیت های مربوط به درس هدیه های آسمان و فعالیت های فوق برنامه یا خلاقانه.پیشنهاد بنده برای درس هنر این است که به علت تنوع این درس برایش پوشه ای جداگانه در نظر گرفته شود.

تکالیف

در گذاشتن تکالیف همانطوریکه در مقدمه هم اشاره شد بهتر است آن دسته از تکالیفی که بهتر و تمیز تر از تکالیف دیگر نوشته شده است انتخاب گردد و البته کامل ترین تکلیف باشد مثل تکالیف پایان هفته.اگر در ماه 3 الی 4 تکلیف گذاشته شود برای رسیدن به اهداف ارزشیابی توصیفی کفایت می کند.

 

آزمون های املا

 نمونه آرزشیابی های تقریری که از درس املا می گیریم نیز باید در درون پوشه کار قرار گیرد تا روند پیشرفت دانش آموز در این درس مشخص گردد. البته از آن جا که  که دفتر املای بچه ها نیز سند مکتوبی از فعالیتهای بچه ها در این درس می باشد گذاشتن یک املا درهر ماه کافی است.

آزمون های ریاضی

نمونه آزمون های که  در درس ریاضی بطور اختصاصی از بچه ها بعمل می آوریم نیز سند مکتوب دیگری است که باید در پوشه ی کار گذاشته شود.تعداد این آزمون ها بستگی به فرصت معلم برای اعمال ازمون های هدفدار دارد.

نمونه فعالیت های درس علوم

نمونه کارها ، گزارشات ، آزمایشات و فعالیت هایی که مشخص کننده ی میزان انگیزه ، رغبت و فعالیت های دانش آموز است هم قسمت دیگری است که باید در پوشه ی کار ملحوظ شود.

نمونه فعالیت های درس هدیه های آسمان

البته از ان جایی که ارزشیابی این درس جنبه ی نگرشی دارد نمود آن مانند درس های دیگر نخواهد بود اما در همین درس هم می توان نمونه کارهایی که حاکی از نگرش مثبت بچه ها نسبت به اهداف این درس است را لحاظ داد.

فعالیت های فوق برنامه یا خلاقانه

این قسمت مربوط به کارهای ویژه و خاص دانش آموزان می شود که خود داوطلبانه آن را انجام می دهد و تفاوت های فردی دانش اموزان را بهتر انعکاس می دهد. برای مثال بعضی از دانش آموزان استعداد خوبی در نوشتن داستان ، خاطره و یا شعر دارند  که می توانیم تاز آن ها بخواهیم بعضی از کارهای خود را که بیش تر از بقیه کارهایشان دوست دارند را در این قسمت پوشه ی کار قرار دهند.

نکته ی مهم : به مرور دانش آموزان را تشویق و هدایت به سمتی کنیم که خودشان تکالیفشان را در پوشه هایشان بگذارند و ما فقط بر کار آنان نظارت کنیم. این امر باعث افزایش میزان مسئولیت پذیری در آنان می گردد و احساس تعلق بیش تری نسبت به فعالیت های خود خواهند پیدا گردند.اشتباه رایج بسیاری از ما معلمین این است که فکر می کنیم معلمی ایده آل است که بیش تر کارها را خود در کلاس به دوش بگیرد در صورتیکه معلمی موفق تر است که بتواند فعالیت های بچه ها را در یادگیری ، مسئولیت پذیری ، نظم و..مدیریت کند و صد البته که این نظارت باید هوشمندانه باشد.

 

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هفتم خرداد 1392ساعت 23:18  توسط علیرضا اکبری  | 


نام كشور

لقب

نام كشور

لقب

آرژانتين

سرزمين نقره

اسپانيا

سرزمين ماتادور

اتريش

سرزمين دانوب

ايتاليا

كشور چكمه اي

ايسلند

سرزمين يخهاي جاويداني

برزيل

كشور قهوه

بحرين

مرواريد خليج

پرو

سرزمين اينكاها

تبت

بام جهان

چاد

كشور درياچه

چين

كشور آسماني

ژاپن

آفتاب تابان

سوئد

كشور با سوادها

سيلان

گوشواره هندوستان

ساحل عاج

كشور فيل ها

شوروي (سابق)

پشت پرده آهنين

شيلي

كشور دراز

فنلاند

كشور هزار درياچه

فلسطين

ازض المقدس

فيليپين

كشور جزيره ها

كنيا

كشور مائومائو

كوبا

كشور شكر

مالديو

كشور خوشه اي

مصر

سرزمين فراعنه

نپال

آمال كوهنوردان

ونيز

ملكه آدرياتيك

هلند

كشور گل لاله

لبنان

كشور دلاوري و مبارزه

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هفتم خرداد 1392ساعت 23:14  توسط علیرضا اکبری  | 

روش بارش مغزی دارای چهار روش است که به وسیله اسبورن (1975) و میفل (1962) ارائه شده اند.به شرح زیر :

نقد یک نظریه کاملا ممنوع است(ارزیابی و برآیند).

تغییر یا ترکیب با نظریه های دیگر باید تشویق شود .(کمیت تعداد نظریه ها مورد توجه است ).لفرانسوا و همکاران (1997).

توصیه های کاربردی زیر برای معلمان قابل استفاده است .

1- سعی کنید همه ی دانش آموزان در بحث شرکت کنند و سطح علمی و توانایی های خود را به رخ دیگران نکشند .
2- اگر دیدگاه خاصی در خصوص بعضی دانش آموزان (مثلاً ضعیف بودن یک دانش آموز در درسی خاص)وجود دارد ،آن را زیاد مورد توجه قرار ندهید و اجازه دهید همه ، فکرهایشان را
 بیان کنند .
3- از نقد دیدگاه دانش آموزان در حین بحث جداً خودداری کنید . لفرانسوا (1997) می گوید اصل ارزیابی تاخیری در بیشتر متونی که برای حل مسایل به صورت خلاق ایجاد شده تلویحاً آمده است . این اصل متضمن تولید راه حل های بسیار متنوع است.در حالی که قضاوت درباره ی آنها عمداً مسکوت می ماند . پارنس (1962) 12 گزارش می دهد افرادی که به تنهایی کار می کنند وقتی قضاوت در مورد کار آنها به تاخیر می افتد از 23
 تا 177 درصد ، راه حل هایی با کیفیتی بهتر به وجود می آورند (لفرانسوا و همکاران 1997 ).
4- همه نظرها بجز مطالبی که آشکارا حالت لطیفه دارند باید بیان شوند (ارلیچ و همکاران ، (1998).
5- کمیت (تعداد)نظرها مهم تر است تا کیفیت آنها ،اما باید توجه داشت که این امر نباید منجر به آسودگی گروه شود که از فکر کردن وپاسخ های خردمندانه دوری گزینند .

6- برخلاف لفرانسوا( 1997) ارلیچ و همکاران (1998) معتقدند که هدایت کننده جلسه باید به اعضاء گروه تقویت مثبت بدهند و آنها را وادار به اظهار نظر کند.

7- در طبقه بندی و تحلیل نهایی نتایج ،نباید مشخص شود چه اندیشه ای متعلق به چه کسی است .
8- اگر این روش را برای مسایل درسی وقت گیر می دانید ،می توانید از آن برای حل مسایل روزمره کلاس یا مدرسه استفاده کنید .

آیا بارش مغزی روشی موثر در پرورش خلاقیت است ؟

پارنس و میدو (1959) ، (1960)  بیشترین پژوهش ها را درباره این روش انجام داده اند . خلاصه نتایج پژوهش های آنها نشان می دهد که :آموزش با شیوه بارش مغزی توانایی حل مساله به نحو خلاقانه را در دانش آموزان بالا می برد .

این روش بیش از روش سر زنش پاسخ های غلط ، به راه حل های مسایل می پردازد.

روش بارش مغزی بیش از روش مرسوم آموزشی به ایجاد عقیده و اندیشه خلاق منجر می شود .دانش آموزانی که دوره های مربوط به حل مسایل به شیوه بارش مغزی را می گذرانند از کسانی که این دوره ها را نمی گذرانند در آزمون های خلاقیت گیلفورد نمرات بیشتری می گیرند . همچنین تحقیقات آلوینو (1993 ) ؛ ناوال سورینو (1993) و هرسچل (1994)  نشان داده است که این روش به پرورش خلاقیت در دانش آموزان کمک زیادی می کند .

در روش بارش مغزی به علت این که محدودیت در ارائه پاسخ و عوامل بازدارنده در بحث وجود ندارند و دانش آموزان در مقابل افکارشان مورد انتقاد قرار نمی گیرند ، ذهن خود را آزاد می گذارند و می توانند پاسخ های خوب و مفیدی ارائه نمایند . از سوی دیگر ممکن است راه هایی برای حل یک مساله از طرف دانش آموزان ارائه شود که بسیار غیر منتظره و خاص باشد.

تقویت چنین پاسخ هایی ممکن است منجر به بروز خلاقیت شود . در کشور ما شرایطی مانند تعداد زیاد دانش آموزان در کلاس ،متمرکز بودن ساختار نظام آموزشی ،موضوع محور بودن برنامه درسی و... ممکن است کاربرد این روش در کلاس های درس را با مشکلاتی مواجه کند . اما معلمان می توانند برای حل مشکلات کلاس و مدرسه از این روش استفاده کنند . علاوه بر اینها خواستن نظر دانش آ موزان خصوصا در دوره راهنمایی و بالاتر اثرات مثبتی بر رفتار آنها دارد . امید است این مقاله بتواند زمینه ای برای اجرای این روش ایجاد کند .

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هفتم خرداد 1392ساعت 23:12  توسط علیرضا اکبری  | 

توکل در امور

راستی در گفتار

خدمت به خلق

سرعت در خیر

تقدم بر سلام

ادب در کلام

تعطیل در انتقام

نوازش برایتام

عطا در مقام

امداد بر مظلوم

قصور در شهوت

ایثار برمساکین

احترام به والدین

صبر در مصائب

پایداری در حوادث

اجتناب از غیبت

شفقت با مردم

خوشرویی با عیال

نصرت برجهاد

وفا بر عهد

ملایمت با جهّال

اصرار در طاعت

دادرسی در قضا

تامل در جواب

مخالفت با نفس

نظافت در پوشش

جوانمردی با مغلوب

سعی در اخلاص

کناره جوئی از بخل

اکرام به مهمان

مصاحبت با نیکان

اندازه در معاش

دلجویی از غریبان

شکر بر نعمت

تفکر در امور

عفو با قدرت

پرهیز از خشم

دوری از کبر

عیادت ازمریض

استقامت در کار

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هفتم خرداد 1392ساعت 23:8  توسط علیرضا اکبری  | 

صفحه ی

کتاب

مربوط به قسمت

و شماره ی

اشکالات

ص 13

فعالیت ش1

تعداد چینه ها درهر طبقه باید 4 واحد نشان داده می شد .

ص22

تمرین ش3

در تصویر سمت راست باید 10 مثلث سبز رنگ نشان داده می شد .(کامل فرمایید)

ص24

فعالیت ش2

در داخل حباب های رنگی(4+3)و(7+3)و(5+3) نوشته شود

ص26

حل مسئله 2

برای حاصل جمع 6 دو مورد فضای اضافی وجود دارد حذف شود.

ص33

تمرین ش2

در آخر سوال 2 بهتر است پرسیده شود مهدی چند دقیقه برای تمرین قرآن وقت گذاشته است؟

ص35

تمرین ش3

برای حالت های قابل اتفاق ،کتاب عمداّ تعداد حالت های بیشتری را ارائه کرده تا جواب اصلی را دانش آموز تشخیص دهد.

ص36

معما

در ردیف پایین قسمت میانی باید به جای7 مربع 8 مربع آبی رنگ جهت پوشش دادن قسمت شطرنجی اختصاص داده می شد.(کامل فرمایید)

ص47

کار درکلاس ش 1

باید 2 تا از مربع ها را به طرق مختلف نصف می کرد .که در مثال کتاب فقط مربع آبی به صورت مورب 2 قسمت شده لذا لازم است دانش آموزان رابرای برش مربع دیگر راهنمایی کرد.

ص110

فعالیت ش2

اندازه پاک کن4 سانتی متر و9 قسمت از10 قسمت کوچک صحیح می باشد.

ص120

تمرین ش1

با توجه به رنگ مهره های داخل جعبه در ردیف پایین وسمت راست باید مربع قرمز رنگی در زیر جعبه رسم کرد.

ص140

کار در کلاس ش 1

با اضافه کردن یک ستون در نمودار و اصلاح نام رنگ ها مطابق با صفحه ی چرخنده،با نوشتن سبز،آبی وقرمزنمودار را کامل فرمایید.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هفتم خرداد 1392ساعت 23:5  توسط علیرضا اکبری  | 

والدین عزیز جمع و تفریق دو عددو دورقمی صفحه ی 31 اشکالاتی دارد که شما به عنوان خانواده باید در جریان تدریس این صفحه و اشکالات آن باشید.

رویکرد آموزش جمع و تفریق باانتقال از صفحه ی 28تا صفحه ی 100 با روش استدلال عددی است.در این شیوه ابتدا ده تایی ها را با عدد جمع می کنیم سپس یکی ها.تاکید بر این است که بچه ها ابتدا با دسته های ده تایی و یکی جمع ها را با روش استدلال عددی جمع کنند سپس با شکل نشان دهند و بتوانند گستره نویسی آن را انجام دهند.

از صفحه ی 31 به جمع و تفریق های با انتقال می رسیم.متاسفانه اشکالات کتاب غیر قابل استناد برطرف نگردیده است و ظاهرا در این صفحه جمع و تفریق را با هم یک جا با تکنیک سابق تدریس می شود سپس به صفحه ی بعد که می رسیم با استدلال عددی تدریس می شود. لذا در جریان باشید این صفحه را برای اینکه بچه ها دچار سردرگمی نشوند نادیده می گیریم و تدریس را با همان شیوه ای که قرار است انجام می دهیم.

روش تدریس جمع و تفریق با انتقال بصورت خلاصه به این صورت است که ابتدا ده تایی ها را با عدد بالایی جمع می کنیم سپس نوبت به یکی ها که رسید از بچه ها می خواهیم به جدول مراجعه نمایند و حاصل جمع را پیدا کنند.

برای مثال تدریس این جمع به این صورت انجام می گیرد:   ۳۶ + ۴۸                                          

   آموزگار:بچه ها می خواهیم روی 36را 48 تا بریزیم و با آن جمع کنیم .48 تا یعنی چند دسته ی ده تایی و چند یکی؟ حالا اول یکی ها روی آن می ریزیم یا ده تایی ها؟

-بچه ها : ده تایی ها

-آموزگار: 4 ده تایی را می خواهیم روی 36 تا بریزیم ده تایی های آن که با هم جمع کنیم چند تا ده تایی داریم؟

-7 ده تایی

آموزگار: خوب 7 ده تایی و 6 یکی می شود چند تا؟

-76 تا

آموزگار: حالا نوبت یکی هاست که روی آن بریزیم.حالا به جدولتان نگاه کنید و عدد 76 را پیدا کنید و 8 تا جلو بروید.به چه عددی می رسید؟

-84

تفریق هم به همین شیوه صورت می گیرد با این تفاوت که به جای آین که برای کم کردن یکی ها از روی جدول به طرف جلو برویم به عقب باز می گردیم(مثل محور اعداد)

 

به این ترتیب تا صفحه ی 100 کتاب دانش آموزان با همین شیوه جمع و تفریق باانتقال انجام دهند لذا نظارت فرمایید که در حفظ و نگهداری جدول اعدادی که به آنان داده شده است دقت فرمایید.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هفتم خرداد 1392ساعت 23:2  توسط علیرضا اکبری  | 

درد دل های یک معلم

امروز به علت کسالتی که داشتم در محل کارم که مدرسه ای در منطقه شمیران است حاضر نشدم و برای مراجعه ی به پزشک، حوالی ظهر در یکی از خیابانهای شمال شهر حضور داشتم . زمان تعطیل شدن مدارس دخترانه و پسرانه فرا رسیده بود و دانش آموزان دختر و پسر در حال خروج از مدارس و رفتن به سمت خانه هایشان بودند .

خیلی نگران و مضطرب شدم . از اینکه آینده سازان عزیز کشورمان با وضعیتی نه چندان مناسب در معابر عمومی پرسه می زدند .

دخترها به صورت گروهی و با پوششهایی که در شأن فرزندان جامعه ی اسلامی مان نیست ، با پسرها که آنها هم فاقد آرایش ظاهری مناسبی بودند در تردد مشغول بودند .

نمی دانم چه بگویم و با که بگویم ؟ !

ناراحتی ام بیشتر از این بابت بود که اینها دست پرورده ها و تربیت شدگان نظام آموزشی ما هستند . از این که ثمره ی نوع تربیت خانواده هایمان اینگونه است .

نوع ارتباط والدین و فرزندان و همچنین معلمین با دانش آموزان به نوعی عمودی و از بالا به پایین است و بَسا دیده ایم که این روابط فاقد چاشنی عاطفی است .

این که چرا اوضاع اینگونه است امری است بسیار با اهمیّت که باید دقیقاً به آن پرداخته شود . در واقع کارشناسان و زعمای آموزش و پرورش و همچنین رسانه ها باید با واقع نگری و بررسی دقیق به ریشه یابی معضلات تربیتی جامعه ی نوجوانمان بپردازند . در این مختصر قصد ندارم به ریشه یابی مسایل بپردازم .

آنچه بنا دارم اندکی درباره اش صحبت کنم ، وظیفه ما بزرگترها در قبال عزیزانمان می باشد .

اولاً‌باید بپذیریم که آنگونه که باید و شاید، در فرآیند تربیت نوجوانان موفق نبوده ایم . پدرها با نوع ارتباطی که با پسران نوجوان خود دارند و همچنین مادران با نحوه ی تعاملشان با دختران تازه بالغشان ، عمدتاً باعث خانواده گریزی نوجوانان شده اند. به عنوان یک معلم کوچک و یک مشاور خانواده، مکرّر شاهد شکایتهای نوجوانان از سردی حاکم بر روابط آنان با والدینشان بوده و هستم .

مدارس و نظام رسمی آموزش و پرورش هم با فاصله جدی ای که از نسل جوان و نوجوان دارد در بسیاری از موارد به بی راهه می روند .

به راستی چه باید کرد ؟

چرا باید شاهد وضعیتی باشیم که نوجوانانمان، جمع دوستان را بر کانون گرم خانواده ترجیح دهند ؟

چرا نفوذ و تأثیر آموزش و پرورش و خانواده به عنوان دو رکن اصلی تعلیم و تربیت، تا این میزان تنزّل کرده است ؟

فکر می کنم نوع ارتباط بین نسل جوان و نسل بزرگسال از عوامل مهم این بحران به شمار می رود .

نوع ارتباط والدین و فرزندان و همچنین معلمین با دانش آموزان به نوعی عمودی و از بالا به پایین است و بَسا دیده ایم که این روابط فاقد چاشنی عاطفی است . امیرالمومنین ( ع ) در نامه ای که خطاب به فرزندشان حضرت مجتبی ( ع ) می نویسند جملات خود را با این کلام دلنشین می آرایند .

بُنیَّ ! وَجَدتُکَ بَعضی بَل وَجَدتُک کُلّی

پسرکم ! تو را ابتدا پاره ای از وجود خود یافتم ولی اکنون تو را همه ی وجودم می دانم ( نقل به مضمون )

اگر بزرگترهایمان اینگونه مهربانانه با نوجوانان و خردسالان تعامل کنند شاید کمتر شاهد بحرانهای خانوادگی و تربیتی باشیم . برای حل مشکلات از خودمان آغازکنیم.از نوع روابطمان.

ادامه دارد ...

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هفتم خرداد 1392ساعت 23:0  توسط علیرضا اکبری  | 

شعر آموزش وضو

اتل متل توتوله                                    بگو وضو چه جوره

نيت اول كاره                                   گل فصل بهاره

تي تاب تي تاب آب بريز                    يك بار دو بار آب بريز

از پيشوني تا چونه                               قرص صورت همونه

اتل ومتل چي خواسته                          نوبت دست راسته

تي تاب تي تاب آب بريز                   يك بار دو بار آب بريز

رو به پايين نه بالا                                 بچه خوب و دانا            

اتل و متل چي خواسته                            هر چي طرف راسته

چپم همونو خواسته                              مسح سرو كشيدم                    

تا پيشوني دويدم                                  اتل ومتل چي خواسته

نوبت پاي راسته                                     دستو رو پا مي زارم

مسح رو به جا
 ميارم                                اتل و متل چي خواسته

هر چي طرف راسته                                چپم همونو خواسته
اتل ومتل همينه
نماز ستون دينه

 

 

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هفتم خرداد 1392ساعت 22:56  توسط علیرضا اکبری  | 

حل مسئله :

حل مسائله نوعی از یادگیری پیچیده است .مسئله و تلاش برای حل آن جزیئی از زندگی هر فرد است .تعلیم و تربیت باید دانش آموزان را برای برخورد با زندگی آینده آماده کند. فرایند برخورد با شرایط زندگی را حل مسئاله می نامند.مهارت حل مسائله نقطه ی تمرکز آموزش ریاضی است و بیشتر از سایر مهارت ها مورد تائکید می باشد و فراتر از تمام مهارت هاست.

در آموزش ریاضی دو دیدگاه کلی برای حل مسئله وجود دارد:

1- رياضي درس بدهيم تا دانش آموزان مسئله حل كنند.

2- رياضي را با حل مسئله آموزش دهيم

که در مدارس ما بیشتر روش اول مد نظر است.که باید دیدگاه معلمان نسبت به روش دوم متمرکز شود. در تدریس ریاضی از طریق حل مساله نقطه ی شروع دنیای واقعی کودک است .یعنی مساله از دنیای واقعی انتخاب می شود و سپس به زبان ریاضی ترجمه می شود .این روش در واقع بازی کردن با مشکل است.یعنی موضوعات و مطالب یاد گرفتنی به صورت مساله یا مشکل مطرح می شود و یاد گیرندگان مجبورند به جست و جوی راه حل آن بپردازند.آرامش و اعتماد به نفس نتیجه ی یاد گرفتنهای موفقیت آمیزی است که بچه ها از بازی با موضوع به دست می آورند

تذکر:برای آموزش تمام مراحل تقسیم می توان از حل مسئله کمک گرفت.

مثال: امروز علی برای صبحانه دو هشتم نان و برای ناهار سه هشتم همان نان را خورد.حساب کنید چه کسری از نان خورده شده است ؟

پس از تشخیص راه حل به روش مجسم و عملی به قاعده ی مورد نظر می رسند.

راهبردهای حل مساله:

یکی از مشکلات اصلی دانش آموزان عدم اقدام به حل مساله است. یعنی وقتی با یک مسله مواجه می شوند نمی دانند از کجا باید شروع کنند و یا چگونه اقدام به حل آن نمایند. مدل جرج پولیا از یک طرف می تواند الگویی برای شروع به دانش آموز بدهد.

الف) الگوی پولیا برای حل مساله :

هر کس در ذهن خود فرایندی برای حل مساله طی می کند . سیر حل مکساله برای مسائل گوناگون متفاوت است اما جرج پولیا تلاش کرده است تا این سیر را به نوعی مدل سازی کند. الگوی چهار مرحله ای او به شکل زیر است.1- فهمیدن مسئله 2-طرح ریزی کردن 3-حل مسئله 4-نگاه به عقب

1) فهمیدن مسئله:

فهمیدن مسئله یعنی تشخیص دادهها وخواسته های مسئله ورتباط بین آنها. مسئله های پیچیده حل نمی شوند چون اغلب در فهم آنها مشکل داریم

2) طرح ریزی کردن:یعنی مسئله را از ابعاد مختلف ریاضی بررسی کنیم یعنی این مسئله با کدامیکاز مباحث جبری یا هندسی و ... در ارتباط است و چگونه می توان انرا مدل سازی کردو کدام روش برای حل آن مناسب تر است . در این مرحله ممکن است مجبور شویم به گام اول رفته واین رفت و برگشت تا رسیدن به یک راه حل مناسب ادامه می یابد.

3) حل مسئله:در این مرحله نقشه ی طرح شده را به اجرا می گذاریم . اگر راهبرد مناسب را انتخاب کرده باشیم ودر فهم مکسئله مشکلی نداشته باشیم نقشه با موفقیت اجرا شده است و مسئله حل میشود در غیر این صورت ممکن است به گام دوم برویم و نقشه یا راهبرد خود را عوض کنیم و نیز هنگام حل مسئله شاید متوجه شویم که هنوز قسمتهایی از مسئله را نفهمیده ایم و یا در تشخیص داده ها یاخواسته ها اشتباه کرده ایم و باید به گام اول برگردیم

4) نگاه به عقب: در گام آخر در صورتی که مسئله حل شده باشددر مورد منطقی بودن پاسخ واینکه جواب به دست آمده همان خواسته ی مسئله است یا نه بررسی می کنیم(بیشتر دانش آموزان در مدارس این مرحله را اجرا نمی کنند و پس از حل مسئله به سراغ مسئله ی بعدی میروند)

ب) رسم شکل و مجسم کردن مسئله:

این راهبرد به طور طبیعی در ذهن دانش آموز پیش می آید و کشیدن شکل برای یک مسئله اولین ایده ای است که به ذهن می آید بسیاری از مسالئ با کشیدن یک شکل به راحتی حل می شوند و حتی نیازی به نوشتن عملیات نخواهند داشت.

ج)حل مسئله ی ساده تر :

گاهی مسئله پیچیدگیهایی دارد که نمی توان آن را به راحتی حل کرد اما وقتی مسئله را ساده می کنیم یا مسئله حل میشود یا روش حل آن ظاهر می شود وقتی مسئله در حالت ساده تر بررسی شد با یک الگو یابی می توان آنرا به حالت کلی تعمیم داد. ساده کردن عددها و داده های یک مسئله نیز بخشی از این راهبرد است.

در آموزش مهارتها رعایت چند نکته باید مورد توجه قرار گیرد:

1)مهارتها را به دانش اموز باید به صورت مرحله به مرحله آموش داد تا کم کم در آن مهارت پیدا کند

2 )باید تفاوتها وتواناییهای فردی دانش اموزان را در نظر بگیریم بنا بر این نمی توان از همه انتظار یکسانی داشت

3)در فعالیتهایی که آموزش داده می شود صبر و حوصله ی معلم در رسیدن دانش آموزان به مهارت مورد نظر تاکید می شود .

4)در ابتدا تعداد کمی از دانشآموزان مهارت مورد نظر رات کسب می کنند اما با گذشت زمان تعداد افراد بیشتر میشود.

5 )معلم آموزش را سریع انجام می دهد و مدت ز مان طولانی مطالب آموزش داده شده را یاد آوری و تکرار می کند که باید این فعالیت بر عکس باشد یعنی آموزش با صبر ودر مدت طولانی انجام شود .

بهبود تدریس مفاهیم

یادگیری مفاهیم امری مادام العمر است و راهنمایی دانش آموزان برای آموختن مفاهیم جدید بسیار مهم است .رعایت نکات زیر راهبردهای وموثری در آموزش مفاهیم می باشد.

1 )اهداف درس را که از پیش آماده کرده ایم به دانش آموزان ارائه دهیم در اولین گام باید به طور صریح و روشن به دانش آموز گفت که قرار است چه مطلبی را بیاموزد.

2)مفهوم جدید را باه آنچه دانش آموز از قبل می دانند پیوند دهید از طریق مقایسه و مثال می توان به دانش آموز کمک کردتا اطلاعات جدید را با آنچه از قبل می دانند ربط دهند.(مثال:برای جمع کسرها با مخرج نامساوی باید با مقایسه ی کسرها با مخرج نا مساوی پیوند دهیم)

3)برای دانش آموزان مثالهای مختلف مربوط به مفهوم جدید را تشریح کنید:استفاده از مثالهای مختلف شاگردان را قادر می سازد که مطالبی را که در یک مفهوم طبقه بندی میشود یا نمی شود را از یکدیگر تمیز دهند.

4) یادگیری مفهوم را ارزیابی کنید تا زمانیکه مشخص نشده است که دانش آموزان تا چه حد مفهوم را یاد گرفته اند کار تدریس پایان نپذیرفته است. باید انتظار داشته باشیم که دانش آموزان بتوانند انواع مثالهای مربوط به آن مفهوم را به کار گیرند.

 

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هفتم خرداد 1392ساعت 22:52  توسط علیرضا اکبری  | 


                      عرصه ها

عناصر

 

رابطه ی با خویشتن

 

رابطه ی با خدا

رابطه ی با خلق خدا

(سایر انسانها)

رابطه ی با خلقت

(طبیعت و ...)

 

 

 

 عقل و تفکر و اندیشه ورزی

 

تفکر در خویشتن و کشف شهودی توانایی های خود / کشف فقر ذاتی خویش/ عناصر هویت متعالی

 

تفکر در صفات وافعال حضرت حق و پیوند وجودی همه ی هستی با او/ تفکر در عظمت خداوند متعال و نسبت خود  با او /...

تدبیر امور جامعه و اندیشه برای بهبود مستمر آن/دغدغه ی پایان روشن حیات بشری/ انتظار فرج/ تفکر در راهکار های اصلاح و تکانل جامعه/ درک مسئولانه از جامعه ی محلی؛ منطقه ای؛ ملی و جهانی/

 

تفکر در آفاق به عنوان آیات حق/ تفکر در راهکار های نو برای کشف و کاربرد توانایی های طبیعی/ درک زیبایی های هستی

 

 

 

ایمان مبتنی بر تفکر

 

ایمان به فطرت الهی خود/ ایمان به توانمندی الهی خود/ ایمان به حیات ابدی خود/ خود باوری/

ایمان به غیب/ ایمان به صفات و افعال حق/ ایمان به عدل الهی/ ایمان به ملائکه؛ کتب؛ رسل و اولیاء حق/ ایمان به دین خدا/...

 

ایمان به کرامت انسان/ ایمان به فطرت آدمی/ ایمان به جایگاه برجسته ی اولیاء الهی

 

ایمان به ارزش خلقت و قانونمندی آن/ ایمان به جهان آخرت/ ایمان به  هدفمندی جهان خلقت

 

 

علم و معرفت و آگاهی

(مبتنی بر تفکر و ایمان)

 

معرفت نفسانی/ آگاهی به ظرفیت های خود/ معرفت شناسی/ هویت

عرفان/ فلسفه الهی/ علم کلام/ سود دهی علم به طبیعت در راستای معرفت حق/ دین شناسی/ پیامبر شناسی/ امام شناسی/...

 

تولید علوم انسانی/ شناخت نیازها و چالش های تعامل و تبادل علمی با دیگران/ گفتگو و مباحثه/ اشاعه ی معرفت الهی در جهان/...تاریخ/ دشمن شناسی

 

علوم پایه و علوم تجربی/ دانش های نوین/ پژوهش های علمی/ جهان شناسی الهی/

 

 

 

 

کار و عمل و تلاش

(مبتنی بر تفکر و ایمان)

 

خودسازی/ تربیت بدنی و مراقبت های بهداشتی/ تلاش برای معاش خویش/ اصلاح نیت/ نظم و انضباط

 

عبادت مخلصانه و متفکرانه( نماز, روزه, حج و...) / تنظیم ارتباطات سه گانه در مسیر رابطه با خدا/ اخلاص/

مهارت های زندگی/ خدمت به خلق/ جهاد با دشمنان/ رعایت حقوق دیگران/ رعایت وظایف اجتماعی (پوشش,...)/ کار اقتصادی برای معاش خانواده/ توجه به خانواده/ فعالیت های سیاسی,اجتماعی/ مشارکت فعال شهروندی/...

عرصه های فناوری/ به کارگیری دانش برای سعادت بشری/ مهارت های فنی و حرفه ای/ مهارت های صنعتی/ کارآفرینی/ خلاقیت هنری/ مهارت های پژوهشی/

 

اخلاق و عاطفه

(رفتارهای اخلاقی+ملکات نفسانی)

(مبتنی بر تفکر و ایمان)

خود دوستی متعالی و الهی/ مبارزه با غرور و تکبر و.../ تواضع بدون تذلل/ استغنا در برابر دیگران/ زهد/

رعایت اخلاق بندگی/ حب خدا/ احساس قصور و تقصیر در پیشگاه حضرت حق/ توکل بر خدا/

 

حسن خلق/ امانت داری/ راست گویی/ صله رحم/ حب وطن/ خوش بینی نسبت به خلق خدا/ عفت/ شجاعت

حفظ محیط زیست/ بهره برداری متعادل و بهینه از مواهب طبیعی/ رعایت حقوق گیاهان و حیوانات/

 

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هفتم خرداد 1392ساعت 22:44  توسط علیرضا اکبری  | 

بسمه تعالی

محورهای تجربیات خدمت آموزشی  

1-عدم مسئولیت پذیری والدین در امر آموزش فرزندان در مناطق فقیر نشین

باتوجه به علم روانشناسی تربیتی رشد هرفرد بهدوعاملژنتیک ومحیط بستگی دارد اماامروزه نقش تغذیه مناسب را  نیز به آنها باید اضافه نمود.

دراکثر خانواده های کمتر توسعه یافته وحاشیه نشین های شهرهای بزرگ به علت عدم آگاهی کافی از نیازهای اسای رشد کودک نمکی توانند کودک را در سنسن قبل از دبستان ،برای ورود به دبستان وآموزش رسمی آماده نمایند در نتیجه 6سال اول زندگی کودک بدون هیچ نوع آموزشی پشت سر گذاشته می شود .

این نوع خانواده ها به علت نداشتن بنیه مالی مناسب نمی توانند در دوران بارداری خانم ها آنان را خوب تغذیه نمایند ونیاز ها ی دوران جنینی را از لحاظ تغذیه مناسب تامین نمایند وبعد از متولد شدن کودک این کمبود های تغذیه ای ادامه دارد . ودر 6سال اول زندگی واز هیچ نوع آموزش کودکستانی وپیش دبستانی برخوردار نیستند.

2-نیاز خانواده به کمک اقتصادی فرزندان

فقر مالی اکثر خانواده ها را مجبور می نمایدکه نه تنها از عهده تامین نیاز های کودکان برنیایند بلکه آنان را در کارهایی در خانه ویابیرون ازخانه جهت کمک به اقتصادخانواده به کار بگمارنداز جمله در قالی بافی ویا دست فروشی. این چنین خانواده هایی نه تنها نیلز های مادی فرزندانشان را تامین نمی کنند بلکه مهمتر از آن به علت خستگی وناراحتی های روانی حاصل ازکارزیاد وبی حوصلگی ونارضایتی اززندگی نمیتوانند نیازهای عاطفی وروانی کودکان را که یکی از نیازهای اساسی به شمار می رود را کامل نمایند.

اهمیت توجه به سالهای شکل گیری شخصیت کودک

سالهای بین 3تا6سالگی مرحله شکل گیری شخصیت است که با حساسیت زیاد کودک نسبت به پیرامون خود مشخص می شوداین سالها دقیقا زمان آموز قبل از دبستان است که نفوذ آن می تواند دائمی باشد وبانفوذ و تاثیرخانواده مطابقت،یا مقابله کند خاط نشان شده است که عملکرد اساسی پیش از ذبستان آشناکردن کودکان با زندگی اجتماعی است .

خانواده هایی که از آگاهی لازم در این زمینه ها برخوردار نیستند در نتیجه کودکان آنها آموزش های لازم وپایه را یاد نمی گیرند خانواده هایی که دچار آسیب های اجتماعی ازجمله اعتیاد شده اند قادر نیستند نیاز های عاطفی وروانی کودکان را تامین نمایند چه بسا که این مشکلات باعث جدایی والدین از یکدیگر شده ودر این حالت تکلیف کودک معلوم است.

3-ترس کودک از محیط مدرسه

یکی از مهمترین چالش درحین سنین مدرسه وآموزش رسمی دبستان ترس بچه هاازمحیط مدرسه ویا هنگام ایاب وذهاب است این گونه کودکان که تجربه وارد شدن دراماکن عومی مثل مدرسه راندارند دراضطراب واسترس به سر میبرندوقتی هم از سوی همکلاسی یا بچه های دیگر در مدرسه یا خارج از مدرسه مورد بی مهری قرار می گیرند این ترس واضطراب چندین برابر می شود وچاره را درفرارازمدرسه می بینند.

یادم می آید درسالهای پیش 67-66درروستایی بودم از توابع هشترود،متوجه چوپان روستاکه  دوتاپسردارد ومدرسه ثبت نام نکرده است جریان را پیگیر شدم وبه خانه ی آنها رفتم ماجرای ثبت نام نکردن بچه ها را پرسیدم وپدر آنها گفت پارسال پسربزرگم رانام نویسی کردم اما بچه های دیگر اورادرمدرسه ویا هنگام ایاب وذهاب زدند واذیت کردند اونیز از رفتن به مدرسه خودداری کرد.وامسال پسرکوچکم نیز باتوجه به تجربه تلخ او از رفتن به مدرسه خودداری کرد.

من پس از تلاش های زیادو دادن اطمینان به خانواده وایجاداعتمادبه نفس دربچه آنها را راضی کردم که در مدرسه ثبت نام کنند وخودم مراقبشان خواهم بودواین کار انجام شد ودر پایان با معدل های خوب قبول شدند ودرس خواندن را ادامه دادند.

4-ایجادامنیت رونی وازبین بردن عوامل مزاحم از طرف مدرسه ومعلم

عوامل مدرسه وبخصوص معلم باید عوامل ایجاد تنش های روانی برای کودکان در مدرسه وبیرون ان راتاحد امکان شناسایی نمود ودر جهت ازبین بردن آنها تلاش نمایدودرکودکان اعتمادبه نفس ایجاد نمایند تاکودکان باهر حرف وناملایمتی که از طرف همکلاسی ها ویا درمسیر خانه تامدرسه برآنها وارد می شود نهراسند وجریان را با معلم ومدرسه در میان قرار دهندومدرسه نیز آنها رایاری خواهد کرد .

کودکانی به هر علتی دچارکمبود محبت شده اند ویا والدین از یکدیگر جداشده اند تاحد امکان کمبود آنها را پر کنند تا امنیت عاطفی وروانی کودکان فراهم گردد وکودکان بودن در مدرسهبه فرار از مدرسه ترجیح دهند

5-تشویق کودک به درس خواندن و شناساندن توانایی به او

برمعلم واولیا مدرسه واجب است که کودک را به یادگیری تشویق نماید وازهرفرصتی استفاده نموده ونقاط قوت اورا برایش تشریح وبشناساند ودرپی از بین بردن نکات ضعف اوباشند.

حس کنجکاوی کودک را تحریک نمایندواز هر گونه سرکوب کودک نسبت به کارهایش ویاانجام ندادن تکالیفش خودداری نمایند.که آثار بسیار بدی دارد که به نمونه ای اشاره می شود.

الف) احساس حقارت:

اگر شمادرجمعی مانند محیط کلاس،محیط خانه و...باشید ودر جلسه ای در حضور دیگران سخن بگوئید ،اماهیچ کس به سخن شما گوش ندهد،آیا احساس حقارت نمی کنید .

این بی توجهی دیگران به سخن خود را در واقع توهین به شخصیت خود می دنید. این کودک نیز اگر چه شاید قدرت سخن گفتن هم نداشته باشد که بتواند احساس خود را بیان کند اما هنگامی که ببیند به سوالاتش توجهی نمی شود احساس حقارت وبی شخصیتی می شود واحساس حقارت میکند .درنتیجه در اثر سرکوب ،روحیه کنجکاوی در کودکان آنان در حد جهالت باقی می مانند واز تواناییهای خود محروم می شوند

برای جلوگیری از افت تحصیلی باید در دوران پیش ازدبستان و شروع آموزش رسمی به فکر افتاد (پیشگیری بهتر وکم هزینه تر از درمان است)

برای رسیدن به این هدف باید از مهد کودک ها وکودکستان هاوپیش دبستان ها شروع کرد.با برنامه ریزی دقیق وشناخت نیازهای حال وآینده ی کودکان انها راقبل ازورود به آموزش رسمی دبستان با آموزش مورد نیازدبستان در پیش دبستان کودکان را آموزش داد وبرای آموزش رسمی در دبستان آماده نمود.

اینجاست که نقش مهد کودک ها وکودکستان ها به عنوان یک موسسه اجتماعی مهم نمودپیدامی کنند.درمهد کودک ها با برنامه ریزی کارشناسان تعلیم وتربیت وکارشناسان تغذیه به نیاز های کودکان توجه کامل وکافی مبذول گردد و انها را برای سالهای آینده ی آموزش مهیا سازند.

نقش مراکز پیش دبستانی در رشد همه جانبه ی کودکان

امروزه ثابت شده است کودکانی که چند سال به مراکز پیش دبستانی رفته اند،آسانتر از بقیه کودکانی که به این مراکز نرفته اند ،وارد دبستان ومراحل بعدی تحصیل می شوند.

امروزه اهمیت وضرورت آموزش وپرورش در دوره پیش دبستان بیش از گذشته مدنظر است .

افزایش متقاضیان آموزش های این دوره ،نیاز والدین شاغل ونیاز جامعه ، ضرورت تهیه برنامه های کیفی وغنی را در این دوره نشان می دهدکه مهمترین نتایج سرمایه گذاری بیشتر برای آموزش بهتر وبرنامه های کیفی در این دوره (پیش دبستان)به علت کسب موفقیت های بیشتر کودکان در سال های تحصیلی بعد از گذرانیدن دوره پیش دبستان است.

آموز ش و پرورش پیش از دبستان از طریق غنی سازی محیطی، کودکان راقادر می سازد که به کسب  تجارب ادارکی وذهنی جدیدی که در محیط خانواده برای آنها امکان پذیر نیست دست یابندکه کمبودمحرک های محیطی وعدم امکان تجارب حسی ،حرکتی و ذهنی اثر های نامطلوب بر روندرشد روانی واجتماعی کودکان می گذارد.

کودکان خانواده های فقیر نه تنها  از اسباب بازی وکتاب و سایر محرک های فرهنگی ، روانی محروم هستند  بلکه به طور نسبی امکان انجام بسیاری از فعالیت های لازم برای رشد روانی-حرکتی مانند بازی های موثردر رشد روانی را ندارند. مادران این کودکان خود اغلب بی سوادند از اهمیت باز در رشد کودکان آگاهی ندارند .

اثر های این گونه محیط ها یفقیر ،درسازگاری بعدی کودکان در مدرسه و احتمال شکست تحصیلی آنان نیز می گردد. بر همبن پایه تعلیم وتربیت دوره ی پیش از دبستان اهمیت خاصی پیدا می کند.

اهمیت آموزش مادران و کودکان

نیاز به همکاری تنگاتنگ وزارت بهداشت ودرمان ووزارت آموزش وپرورش به ویژه مسئولین آموزش پیش از دبستان در رابطه به رشد همه جانبه کودکان را می طلبد. تاثیر خانواده به ویژه مادر کودک ونقش مهم آن در جنبه سازندگی و فرهنگی ،اجتماعی، عاطفی واخلاقی کودک بسیار مهم وعظیم است بر این اساس نقش والدین به خصوص مادر بسیار با اهمیت است .

شاید بتوان علت پر مسئولیت بودن نقش مادر نسبت به کودک را چنین بیان کرد که در کنار نیروی بزرگ عقل در انسان ، نیروی عظیم وخیره کننده دیگری به نام عاطفه وجود دارد که حساسیت این موضوع می تواند عقل را به همه فروغ ونورانیت تیره و تار نماید که این نیروی قوی در زن است که به زن توانایی بیش تری برای نگه داری وتربیت کودک را می دهد پس تزبیت زن توانایی بیش تری برای تربیت کودک دارد .

در واقع تربیت به معنای وسیع و عام کلمه در قلمرو ودر صلاحیت مادر است تاثیر مادر بخ صوص در دوران قبل از دبستان است پس بنابر این در دوران طفولیت که از لحاظ رشد جسمی به کمبودهای نوزاد وطفل رسیدگی می شود .

 بهتر است نیازهای فرهنگی و آموزشی او نیز مورد توجه قرار گیرد و مادر کودک را نسبت به نیازهای عاطفی وروانی وحسی ، حرکتی ، ذهنی و... کودک آگاه نمود وپیش نیازهای کودک را برای آموزش های پیش از دبستان و دبستانی کودک را به مادر اویاد داد و زمینه هم سویی وهم کاری خانه ومدرسه را فراهم نمود.

 در اکثر کلاس های اول روش آموزش معلمان ونوع بیان شکل وصدای حروف الفبا با بیا ن آن ها در خانه تفاوت زیادی پیدا می کند وکودک گفته های معلم را فراموش کرده و یا والدین با آموخته های قدیمی خود نظراتشان را بر کودک تحمیل می کنند به طور مثال معلم یاد می دهد آ اول-ا غیر اول . اما در خانه به کودک می گویند آ باکلاه و ا بی کلاه و...

اگر این قبیل مسائل قبل از شروع آموزش رسمی و در سال های پیش از دبستان حل شده باشد کمک زیادی به یادگیری و شادابی دانش آموزان هم در کلاس اول و هم در کلاس های بالاتر خواهد شد چون نقش آموزش های اولیه مانند حکاکی روی سنگ می ماند که پایدار و فراموش نشدنی است .

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هفتم خرداد 1392ساعت 22:40  توسط علیرضا اکبری  | 

اين نشريه شامل مطالبي درمورد روشهاي تدريس بعضي از مطالب كتابها وپيشنهاد هايي براي همكاران عزيزم،اينكه چگونه دانش آموزان را به رياضيات علاقه مندكنم ،فال رياضي،نكته هايي ازبزرگان،توصيه هايي به والدين،وسايلي كه دررياضيات لازم است، راه مناسب براي پيشرفت تحصيلي،روش حل مسئله جورج پوليا ،درد دلهاي معلمان ،شيوه هاي نادرست آموزش در درس رياضيات ودر پايان قطعه ادبي تقديم به اربابمان مولا ولي عصر(عج) مي باشد.ونمونه ي آن ان شاالله خدمتتان ارائه مي شود

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم خرداد 1392ساعت 12:47  توسط علیرضا اکبری  | 


فوائد و ويژگي هاي دعا کردن براي تعجيل فرج

1- فرمايش حضرت ولي عصر(عج):بسيار دعا کنيد براي تعجيل فرج که فرج شما در آن است.

2- اظهار محبت قلبي است.

3- نشانه ي انتظار است.

4- مايه ي ناراحتي شيطان لعين است.

5- نجات يافتن از فتنه هاي آخرالزمان است.

6- حضرت صاحب الزمان در حق او دعا ميکند.

7- شفاعت آن حضرت در  قيامت شامل حال او ميشود.

8- مايه ي استجابت دعا ميشود.

9- مايه ي دفع بلا است.

10- باعث آمرزش گناهان ميشود.

11- فرج مولاي ما حضرت صاحب الزمان(ع) زودتر واقع ميشود.

12- وفاي به عهد و پيمان خداوندي است.

13- آثار نيکي به والدين براي دعا کننده حاصل ميگردد..

14- زياد شدن اشراف نور امام(ع)در دل اوست.

15- تعاون و همکاري در کارهاي نيک و تقوي است.

16- رسيدن به نصرت و ياري خداوند و پيروزي بر دشمنان به کمک خداوند است.

17- هنگام مرگ به او مژده ميرسد و با او به نرمي رفتار مشود.

18- محبوب ترين افراد نزد خداوند خواهد بود.

19- عزيزترين و گرامي ترين افراد نزد پيغمبر(ص) خواهد بود.

20- دعاي پيغمبر(ص) شامل حالش ميگردد.

21- کردارهاي بد او به کردارهاي نيک مبدل ميگردد.

22- پاداش خونخواهي حضرت ابي عبدالله الحسين(ع) را دارد.

23- هفتاد هزار نفر از گنهکاران را شفاعت ميکند.

24- دعاي اميرالمومنين(ع) در روز قيامت،شاملش ميگردد.

25- بي حساب داخل بهشت ميشود.

26- از تشنگي روز قيامت در امان ميماند.

27- مايه ي خراش روي ابليس و مجروح شدن دل اوست.

28- روز قيامت هديه هاي ويژه اي دريافت ميدارد.

29- در سايه ي گسترده ي خداوند قرار گرفته و رحمت بر او نازل ميشود-مادامي که مشغول آن دعا باشد

30- فرشتگان براي او طلب آمرزش ميکنند.

31- اين دعا اطاعت از ولي امر است که خداوند اطاعتشان را واجب ساخته است.

32- مايه ي خرسندي و خشنودي خداوند و پيغمبر(ص) است.

33- حساب او آسان ميشود.

34- باعث دوري غصه ها ميشود.

35- سبب کامل شدن ايمان است.

36- اين دعا ثواب کسي که با پيغمبر شهيد شده را دارد.

37- ثواب کسي که زير پرچم حضرت قائم(ع) شهيد شده را دارد.

38- درجات او در بهشت بالا ميرود.

39- از بدي حساب در روز قيامت در امان ميماند.

40- به بالاترين درجات شهداي روز قيامت نائل ميشود.

41- و رستگاري به سبب شفاعت فاطمه الزهرا(س) را در پي دارد

+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم خرداد 1392ساعت 23:9  توسط علیرضا اکبری  | 

انشاء به معنی ایجاد کردن، پرورش دادن، ابداع و خلق کردن است و آنچه را که امروزه فن انشاء گفته میشود از نخستین معنای آن(ایجاد)گرفته شده است. انشاء به معنی نظم دادن به فکر به معنی ایجاد کلام و سخن و نگارش آن است. معادل فارسی انشاء دبیری است که به معنی منشیگری و کتابت میباشد.در اصطلاح ادبیات انشاء عبارت از نگارش جملات و عباراتی است که افکار نویسنده را به صورتی روشن و زیبا بیان کند که خواننده آنها را به سهولت بفهمد و برایش خوشایند و مطلوب باشد.

 

هدفهــــای آمـــوزش انشـــا

1)دانش‌آموزان بتوانند آنچه را که می‌اندیشند و می‌خوانند به دیگری بگویند و بنویسند.

2)دانش‌آموزانی که تخیل قوی و استعدادی بیشتر در نویسندگی دارند بشناسیم و در مسیری صحیح هدایت کنیم.

3) پرورش قوه استدلال،تفکر و دقت دانش‌آموزان و وادار کردن آنها به درست دیدن و شنیدن،سپس دیده و شنیده خود را به طرز ساده و روشن بیان کردن و نوشتن است.

  روش آمـــوزش انشا

         زمینه یادگیری انشاء مانند کودکی می‌ماند برای سخن گفتن،غذا خوردن،راه رفتن از ساده به مشکل نیاز به کمک بسیار ما دارد این دانش‌آموز و یا نوآموز برای اینکه بهتر بنویسد و بهتر بیان کند و مطالب را آنچه که هست بازگو کند نیاز به کمک و راهنمایی و هدایت ما دارد.
* پایه نوشتن صحیح و مستقل از همان کلاسهای اولیه گذاشته میشود. دانش‌آموزان از سال اول تحصیل می‌آموزند که چگونه منظور خود را درست بیان کنند در کلاس دوم علاوه بر جمله‌سازی و تکمیل جمله‌های ناقص،با کلمه‌های آشنا جواب سؤالات را به صورت کتبی می‌نویسند و از کلاس سوم نوشتن انشاء عملاً آغاز می‌گردد و دانش‌آموزان ابتدا برای هر انشاء طرح‌ریزی می‌نمایند و این طراحی در مرحله اول به طور شفاهی انجام می‌گیرد و بعد به صورت کتبی درمی‌آید.

* برای دانش‌آموزان انشاء آموزگاران باید دانش‌آموزان را هدایت و راهنمایی کنند که شاگردان نظم فکری داشته و در مشاهدات خود دقیق باشند،درست بیندیشند،خوب بیان کنند و به قاعده بنویسند. تنها دادن موضوع برای نوشتن انشاء کافی نیست دانش‌آموزان لازم است که بیاموزند که قبلاً فکر کنند و ریزه‌کاریها را دقیق مشاهده نمایند و پس از آنکه فکر و مایه‌ای برای نوشتن پیدا کردند ما به کارگیری اصول نگارشی را که از آموزگار خود فرا گرفته‌اند شروع به نوشتن انشاء نمایند.

* یکی از شرایط نوشتن انشاء تسلط و مهارت یافتن در خواندن است برای این کار یکی از بهترین روشها جمع کردن کتاب داستان دانش‌آموزان و دادن کتابها به دانش‌آموزان که آن کتابها را نخوانده‌اند و به همین ترتیب تا همه دانش‌آموزان در مدت یکی دو هفته متوالی بتوانند تمامی کتاب داستانها را بخوانند و خلاصه‌ی آن را در دفتر خود بنویسند.گاهی اوقات نوآموز نمی‌تواند فکر خود را روی موضوعی متمرکز کند و یا مایه ذهنی لازم و کافی در آن زمینه ندارد.در این صورت معلم می‌تواند معانی و مفاهیم را به او القاء کند و شاگرد به آن معانی لباس مناسب بپوشاند و به صورت مکتوب درآورد.

یک تذکـــــر مهــــم در نوشتن انشــــا

       دانش‌آموزان باید بدانند همان‌طوری که در صحبت کردن نباید از موضوع خارج شد بی‌مورد سخن گفت و یا زیاد حرف زد،در نوشتن هم باید از حاشیه‌رویهای بی‌موقع و آوردن جمله‌های پرلفظ و بی‌معنی خودداری کرد. امروزه نوشته‌ای پسندیده است که دارای جمله‌های کوتاه و رعایت مساوات در کلام باشد.
* در نوشتن انشاء باید از بازی داستان‌سازی نیز استفاده کرد داستانهای نیمه تمام که دانش‌آموز باید ادامه داستان را خود از فکر و ذهن خود بسازد و یا این روش را به صورت بازی دربیاوریم یکی از دانش‌آموزان داستانی را شروع می‌کند و پس از گفتن یکی دو جمله نوبت به دانش‌آموز دیگر می‌رسد که دنباله‌ی داستان را بگوید همین‌طور تا آخر،تا داستان تمام شود در این بازی علاوه بر تقویت سرعت انتقال و تخیل اطفال،قدرت حفظ،رشته منطقی کلام نیز در آنها پرورش می‌یابد.
* در درس انشاء به رغبت و علاقه دانش‌آموزان و مفید بودن آنچه آموخته میشود باید توجه بیشتری داشت داشتن روزنامه دیواری،تهیه لوحه‌های مختلف کمک مؤثری به انشاء دانش‌آموزان می‌کند،چون موضوعات توصیفی با محسوسات و مشاهدات و تجربه‌های کودکان بستگی پیدا می‌کند با علاقه و رغبت بیشتری می‌نویسند.

محل مناسب نوشتن انشا (کلاس یا منزل)
         معلمینی که تنها به تعیین موضوع انشاء بسنده می‌کنند و از دانش‌آموزان می‌خواهند که در منزل انشاء بنویسند و در جلسه بعد در کلاس بخوانند و مجدداً موضوعی دیگر برای جلسه آینده معین می‌کنند باعث می شوند که تعدادی از دانش‌آموزان از اولیای خود کمک بگیرند و تعدادی اصلاً ننویسند و یا تنها به نوشتن چند جمله تکراری و بی‌سر و ته اکتفا کنند. بهترین راه‌حل برای نوشتن انشاء ابتدا هر درسی که داده میشود معلم باید هم خانواده و مخالف و هم معنی کلماتی که در آن درس وجود دارد برای دانش‌آموزان یاد بدهد بعد از چند درس دانش‌آموز دیگر مثل قبل از معلم تقلید نمی‌کند بلکه جلوتر از معلم این کلمات را پیدا کرده و سعی در یادگیری این کلمات میشود و این کار به صورت بازی درمی‌آید.بعد از چند جلسه بعضی از کلمات هر درس را مشخص کرده و به صورت جمله در کلاس می‌نویسند و برای بقیه دانش‌آموزان آنها را می‌خوانند و یا احیاناً در پای تخته می‌نویسند تا با کلمات و جملات بیشتری آشنا بشوند در جلسات بعدی موضوعی به دانش‌آموز گفته میشود که در کلاس در مورد آن موضوع فقط به صورت جمله‌های کوتاه بنویسند و بعد از چهار ماه به دانش‌آموز کلمه انشاء را بیان می‌کنیم و در مورد انشاء بیشتر صحبت می‌کنیم و نکاتی که در مورد موضوعی خاص مربوط میشود مشخص می‌کنیم و به نوشته‌های جمله‌سازی خود نظمی منطقی داده و به صورت یک نوشته کامل درمی‌آوریم و مطالب دانش‌آموزان باید در قالب جملات کوتاه و کامل در مورد آن موضوع بیان شود.

* در کلاسهای چهارم و پنجم شاگردان را به استفاده از تشبیهات زیبا تشویق می‌کنیم.در کلاس اول و دوم انشاء شامل جمله‌نویسی درباره کلمه یا تصویر میباشد و گاه کامل کردن جمله و انشاء از کلاس سوم شروع میشود.دانش‌آموزانی که نمی‌توانند انشاء را بنویسند و نمی‌دانند چگونه شروع کنند معلم می‌تواند به آنها کمک کند تا در کار نوشتن راه بیفتند که برای موضوع تعدادی سؤال به آنها بدهد تا پاسخ به آن سؤالات مطلب نوشته‌ی ایشان باشد در نوشته باید قواعد درست‌نویسی رعایت گردد.هر مطلب انشاء را در بند یا پاراگرافی جداگانه بنویسند خوب است اگر نوشته یا ابیات مناسب و یا ضرب‌المثل همراه باشد.

 

موضوع اول: ساده‌ترین موضوع،انشایی است که زیاد احتیاج به تفکر و تعقل نباشد مثل یک توصیف کلاس،در این حالت شاگرد آنچه را که به چشم خود می‌بیند به صورت جملات کوتاه به روی کاغذ می‌آورد.اگر این موضوع برای بعضی از دانش‌آموزان مشکل بود و ندانستند که از کجا و به چه ترتیب شروع کنند معلم می‌تواند با توصیف شفاهی آنها را راهنمایی کنند تا بتوانند بنویسند .
موضوع دوم: تبدیل شعر به نثر است که به زبانی ساده و به زبان امروزی نوشته شود که در کلاس سوم به دانش‌آموزان داده میشود.
موضوع سوم:
 موضوعات اجتماعی مثل وظیفه پلیس و خیابان که علاوه بر چشم بینا،به قوه فکر و استدلال نیاز هست در پایه چهارم به دانش‌آموزان گفته میشود.
کم‌کم باید از محسوسات کاست و به محتویات افزود و از موضوعهای اجتماعی به سوی موضوعهای اخلاقی رفت و به تدریج آنها را به اندیشیدن و مدد گرفتن از تجمل واداشت البته مسایل اخلاقی و آنگونه که خود احساس کرده‌اند می‌نویسند که در اوایل کلاس پنجم به دانش‌آموزان گفته میشود.
در اواخر کلاس پنجم موضوعات ادبی فلسفی و موضوعهای جامعه مانند قصه‌نویسی و رمان‌نویسی به دانش‌آموز گفته میشود اما نگارش این موضوعهای جامع،کار هر شاگردی نیست،علاوه بر آموختن فنون نگارش و تعقل و استدلال و توصیف،استعدادی خاص می‌خواهد. در پایه سوم خلاصه‌نویسی که میتوان یک درس یا متنی را به صورت خلاصه بنویسند گاهی میتوان یک تصویر یا سلسله تصاویر موضوع انشاء قرار داد و از شاگردان خواست که در مورد این تصاویر مطلب بنویسند. نکات بهداشتی را از کودکان بخواهیم مثل(چرا مسواک می‌زنید؟)
در پایه سوم به دانش‌آموز یادآور می‌شویم که بهتر است نوشته خود را با یک جمله بهتر تمام کنیم و اگر دانش‌آموزان مطالب جالبی بیان کرده اما جمله‌های او ناصحیح است می‌توانیم تذکر لازم را در پایین صفحه بنویسیم و به فکر و اندیشه او نمره بدهیم.

یک نکتــــــــه مهــــم
در تمامی پایه‌ها برای این که دانش‌آموزان با نوشتن بیشتر آشنا بشوند باید به کتاب بنویسیم بیشتر اهمیت بدهیم چون تمامی نکاتی که در بنویسیم وجود دارد علائم و نشانه‌هایی هستند که در نوشتن انشاء به ما کمک می‌کنند و به تک تک تمرینات اهمیت داده و به دانش‌آموزان یاد دهیم.مثل موضوعهایی در مورد رعایت علائم دستوری در نوشتن.

·         در جمله و انشا علامت‌گذاری باید مراعات شود.

·         نقطه در پایان جمله‌های کامل به کار می‌رود.

·         دو نقطه ( علامت نقل قول است و گفته دیگران را در گیومه می‌گذاریم.

·         علامت سؤال ( ؟) در پرانتز نویسنده راجع‌به آن صحبت شک و تردید دارد.

·         علامت تعجب (!) در آخر جملات عاطفی مثل به‌به! آفرین!

·         هر جا ( و ) بگذاریم نیازی به ویرگول نداریم.

·         آخر جمله‌های کامل به صورت پرسشی نوشته شود.

·         و علامتهای دیگری که در پایه‌های مختلف به دانش‌آموز گفته میشود تا نوشته‌ آنها کامل‌تر شود.

نکات مهــــم در نوشتن انشــــا

در مورد کلمه‌ی ایجاز(مختصرگویی) را بیشتر توضیح دهیم باید مختصر نوشتن را در نوشته مراعات کنیم و کلمه‌ها و جمله‌های زائد را حذف کنیم و به درازا کشیدن کلام یا به کار بردن کلمات زائد خودداری کنیم و علامت‌گذاری را در نوشته مراعات کنیم. وجود مقدمه در نتیجه‌گیری در تمامی انشاءها الزامی نیست. کلمات را در نوشتن خود به صورت کتابی به کار ببریم و از نوشتن به صورت محاوره‌ای و شکسته خودداری بکنیم.

انــــــــواع انشــــا

1) توصیفــــی یا وصفــــی:
ساده‌ترین نوع انشاء است دانش‌آموز چیزهایی را که در اطراف خود می‌بیند یا می‌شنود یا احساس می‌کند وصف و تعریف می‌نماید.

2) گزارش‌نویســـی:
برخی گزارش‌نویسی را نوعی انشای نقلی به حساب می‌آورند.
وقتی دانش‌آموزان به گردش علمی می‌روند معلم می‌تواند از آنها بخواهد که گزارش از آن روز تهیه کند.غالباً برای تهیه گزارش نیاز به تحقیق،سؤال و جستجو میباشد.

 

3) انشای نقلــــی:

برای بیان سرگذشت خود یا دیگران به کار میرود یا معلم میتواند برای آموزش انشای نقلی تمرینات زیر را انجام دهد داستان‌گویی،نوشتن خلاصه متن خوانده شده نوشتن خلاصه کارهایی که در زمان معینی انجام شد مثلاً روز جمعه چه کار کرده.

4)  برگرداندن شعــــر به زبان ساده و نثــــر امروز:
معلم می‌تواند شعرهای مناسبی را از کتاب فارسی یا خارج از کتاب به دانش‌آموزان داده و بخواهد که اشعار را به نثر ساده امروز بنویسند شاگردان باید توجه کنند در این نوع نوشته از حاشیه رفتن خودداری کنند و تنها مفهوم را به زبان ساده و گویا و کوتاه بنویسند.

 

5) انشای تخیلـــی:

محصول ذهن و ساخته و پرداخته افکار دانش‌آموز است و غالباً اساس خارجی ندارد این نوع انشاء فرصتی است برای شناخت افکار دانش‌آموز و گرایشات درونی او که در چه دنیایی و آرزوهای درست و غلط او چگونه است.معلم می‌تواند شروع داستانی را بگوید و دانش‌آموزان آن را تمام کنند یا از شاگردان بخواهیم قلم،کاغذ،دفتر یا تخته سیاه و سرگذشت اشیاء را بیان کند.

6) خلاصه‌نویســـــی:

موجب پرورش قدرت نویسندگی و گسترش از کودکان میشود و آنها را آماده می‌کند که در موقع لزوم بخوانند اصل مقصود یک درسی یا یک مقاله را استخراج نمایند.

7) نامه ‌نگـــــاری:

نامه بیان کتبی موضوعی است برای مخاطبی که حضور ندارد نامه‌ای را که ما می‌نویسیم معرف شخصیت فرهنگ،ادب و ذوق و سلیقه ماست و باید همان اثر را در مخاطب بگذارد که شخصیت خود ما می‌گذارد.

8) انواع نامه:
نامه‌های خصوصی-نامه‌های رسمی و اداری
داشتن حاشیه سفید نامه‌ها الزامی است حاشیه سمت راست بیشتر از سمت چپ است.
در نامه‌های اداری گذاشتن تاریخ در بالا گوشه سمت چپ لازم است.
نامه‌های خصوصی باید ساده و بیان‌کننده روح صمیمیت و یکرنگی باشد.اما در نامه‌های اداری جنبه رسمی بودم مراعات میشود و نامه‌های اداری نباید خودمانی نوشته شود.
برای نوشتن نامه نباید از مداد استفاده کنند.
نامه‌های اداری یا رسمی را میتوان تایپ کرد اما اگر نامه دوستانه را تایپ کنیم نشانه بی‌صمیمیتی ما نسبت به گیرنده نامه خواهد بود.

قواعد علامت‌گذاری:
علامت‌گذاری در نامه مانند هر نوشته دیگری رعایت می شود.
کلماتی را در نوشته خود به کار بریم که معنی آنها را می‌دانیم و اگر معنی کلمه‌ای را نمی‌دانیم بهتر است به فرهنگ لغات مراجعه کنیم و غلط املایی در نوشته نداشته باشیم.اگر برای کسی نامه می‌نویسیم لازم است نشانی ما را داشته باشد.نشانی در زیر متن نامه بنویسیم.در نامه اداری نام و نام خانوادگی و امضا الزامی است.

ارکان یک نامه
هر نامه شامل چهار بخش اصلی است:
1) عنوان
2) شروع نامه
3) متن نامه
4) عبارت پایان نامه
نامه اداری حاشیه سفید در سمت راست در نامه اداری گاه اسم دقیق اداره یا سازمان و گاه رئیس که اداره را مخاطب قرار می‌دهند. مثال:ریاست محترم اداره آموزش و پرورش متن نامه اداری کوتاه و ساده باشد.ذکر مطالب اضافی خودداری گردد.

مشخصات موضوعات انشاء در دوره ابتدایی

1) داشتن علاقه

2) داشتن اطلاعات

3) محدود و معین بودن موضوع انشاء

4) موضوعات باید مربوط به محیط زندگی و مسائل روز باشد.

5) وصف یک تصویر

6) چند کلمه که معانی آنها به هم نزدیک است.

تهیه و تنظیم طــــــــ-رح انشا
قدمهایی که در مراحل اولیه برای تنظیم طرح و نوشتن انشاء برداشته می شود:
1) انتخاب موضوع
2) یادداشت نکته‌های مختلف درباره آن
3) دسته‌بندی نکات
4) منظم کردن مطالب به ترتیب منطقی
5) صحبت کردن
6) نوشتن انشا

 

+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم خرداد 1392ساعت 23:2  توسط علیرضا اکبری  | 


نگاهی به روش های تدریس ریاضی دوره ابتدایی
مقدمه
در اغلب کشورهای دنیا ، روش تدریس ، مخصوصاً روش تدریس ریاضیات از دیر باز مورد نظر بوده است. آنها یک روش را سال ها در کلاس تجربه و آزمایش کرده اند. و پس از ارزیابی علمی این تجربیات آن روش را به عنوان یک روش مناسب برای ارائه یک مفهوم در دسترس دیگران قرار داده اند.
روانشناسان و متخصصین آموزش ریاضی روش های مختلف تدریس برای مباحث گوناگون ریاضی را از یکدیگر متمایز ساخته و بر هر کدام نامی نهاده اند.
آزمون های مختلف در مراحل سنی و مکان های مختلف نشان داده است که برخی از این روش ها برای تدریس برخی از مباحث مناسب تر و کار آمدترند.
باید توجه داشت که جداکردن روش ها از یکدیگر تنها برای مطالعه نظری آنهاست و گرنه معلم معمولاً برای ایجاد علاقه و انگیزه لازم ناچار است که نه فقط در ارائه یک مفهوم چند روش را در آن واحد به کار گیرد ، بلکه روش های تدریس را براساس شناخت دقیق دانش آموزان انتخاب و طراحی کند. برای رسیدن به این هدف باید عواملی نظیر نیازهای اجتماعی و شخصی هر دانش آموز را مد نظر قرار داده و از توانایی و ناتوانی های او آگاه باشد. و بالاخره شرایطی که ممکن است یادگیری را در او تسریع نماید مشخص کند.
هدف های کلی آموزش ریاضی در دوره همگانی
هدف کلی آموزش و پرورش در دوره عمومی آماده ساختن فرد برای زندگی در تمام ابعاد است. لذا آموزش ریاضی در این دوره باید در جهت نیل به هدف های کلی زیر باشد:
الف- پرورش نظم فکری و درست اندیشیدن از طریق آموزش به کار بردن دانسته ها برای به دست آوردن نتیجه ها.
به این طریق دانش آموز با توجه به مراحل مختلف استدلال و نظم حاکم برآن در بیان یک مطلب یا حل یک مسئله در می یابد که چگونه می تواند دانسته های خود را برای به دست آوردن نتایج جدید به کار گیرد.
ب- ایجاد توانایی برای انجام محاسبات عددی در زندگی روزمره.
به این طریق دانش آموز پس از اتمام دوره همگانی قادر به انجام محاسباتی خواهد بود که در زندگی عادی به آن نیاز دارد از قبیل چهار عمل اصلی ، درصدها ، نسبت ها و غیره.
ج- ایجاد توانایی در انجام دادن محاسبات ذهنی و حدس و تخمین زدن کمیت ها در حدود نیازهای زندگی روزمره.
به این صورت دانش آموز تدریجاً انجام محاسبات ذهنی را در حد نیاز در جامعه به دست می آورد و می تواند از طول ، مساحت ، وزن و… اجسام محیط خود بر آورد نسبتاً درستی داشته باشد.
د- آموزش ریاضیات مورد نیاز در رابطه با سایر دروس دیگر دوره همگانی.
به این صورت ریاضیات مورد نیاز برای دروس دوره همگانی آموزش داده می شود.
هـ- ایجاد توانایی در بر آورد راه حل مسئله ها و حدس جواب آن ها.
به این صورت به تدریج در دانش آموز توانایی تصور راه حل مسئله قبل از این که دست به قلم و کاغذ ببرد ایجاد می شود و در نتیجه توانایی پیدا کردن خطوط کلی راه حل مسئله های زندگی در او تقویت می گردد.
و- ایجاد توانایی درک محتوای ریاضی مسئله ها ، به قالب ریاضی در آوردن و حل آن ها.
چون بسیاری از مسئله های زندگی روزمره که به کمک عبارت ها و جمله ها بیان شده اند الگویی ریاضی در خود نهفته دارند با رسیدن به این هدف دانش آموز تدریجاً قادر به تشخیص این الگو می گردد. یعنی نخست محتوای ریاضی مسئله را می شناسد و سپس با به کار بردن الگوی ریاضی مناسب آن را حل می کند.
چگونگی رسیدن به هدف ها
برای رسیدن به هدف های کلی لازم است معلمین نکات زیر را مورد توجه قرار دهند:
الف- در انتخاب مطالب و مسائل به فرهنگ اسلامی و زندگی روزمره یک فرد ایرانی توجه شود.
ب- حتی الامکان از مسائل منطقه ای و محیط زندگی دانش آموزان و مسائل خاص روستایی ( تقسیم آب و محصول و …) یا شهری ( اجاره ، هزینه آب ، برق ، تلفن و … ) استفاده کنند.
ج- وسایل کمک آموزشی ساده توسط معلم و دانش آموزان ساخته و مورد استفاده قرار گیرد.
د- با ایجاد انگیزه و ارائه مثال های مناسب ذهن و توجه دانش آموزان را برای درک مفاهیم ریاضی آماده ساخته و سپس به بیان تعریف یا دستور یا استدلال بپردازند.
ر- با شرکت دادن دانش آموزان در درس و راهنمایی او در کشف مطالب و توجه به اظهار نظرها و پیشنهادهای وی حس اعتماد به خود را در او پرورش دهند.
ز- ازطریق انتخاب مثال های جالب و مناسب علاقه به ریاضیات دردانش آموزان ایجاد گردد وبا احتراز از طرح معماها و مسائل پیچیده ترس از ریاضیات ویأس دریادگیری آن از بین برده شود.
س- با ارائه عکس یا شرح حال و نمونه کار ریاضیدانان ایرانی دانش آموز با تاریخ ریاضیات آشنا و سهم دانشمندان ما در پیشرفت ریاضیات برای او روشن شود.
ص- سنت های نادرست گذشته را به دور ریزد گرچه به صورت عادت در آمده باشد.
از جمله عدد صفر را به جای نقطه با « ه » و در جمع و تفریق و ضرب ستونی علامت های + و - و × را در سمت چپ عدد پایینی بنویسند نه در سمت راست عدد بالایی که اکنون متداول است. همچنین در نوشتن زمان ، ساعت و دقیقه را با دو نقطه از هم جدا کنند . ( مانند 3:25 یعنی ساعت 3 و 25 دقیقه ).
ط- در محاسبات عددی ، ذهنی و حل مسائل علاوه بر دقت ، سرعت عمل را در دانش آموزان تقویت کنند.
ی- با طرح پرسش های مناسب امکان ارزشیابی مستمر دانسته های دانش آموزان را فراهم نمایند.
مراحل ساخته شدن یک مفهوم در ذهن کودک :
درک عمیق و تثبیت هر مفهوم در ذهن کودک باید از سه مرحله اساسی زیر بگذرد . تا این مراحل طی نگردند مفهوم به طور عمیق و فراموش نشدنی در ذهن او جای نخواهد گرفت . این مراحل عبارتند از :
الف – مرحله احساس مفهوم :
در این مرحله کودک با مشاهده و تجربه شخصی به کشف مفهوم می پردازد و از آن مفهوم در ذهن خود نقش اولیه می سازد.
ب – مرحله خو گرفتن با مفهوم :
در این مرحله از روی مشاهده تجربه های اشخاص مورد اعتماد از روی بازسازی منظم تجربه ها و مشاهدات قبلاً انجام شده خود ، با توضیحات و مثال ها و تجربه های هدف دار بزرگتران مورد اعتماد و همچنین با توجه به اعمال و رفتار منظم دیگران مفهوم برای کودک خودمانی می شود و جای خود را برای یادگیری عمیق در ذهن او باز می کند.
ج – مرحله عرضه و به کارگیری مفهوم :
در این مرحله عرضه مطالب از طریق تصویر و عمل به خصوص با به کار گیری مطلب در وضعیت های مشابه ، درک مفهوم عمیق تر می گردد.
در مدرسه کار مرحله « الف » منحصراً توسط خود دانش آموز مرحله « ب » به وسیله معلم و شاگرد و مرحله « ج » هم توسط شاگرد با هدایت معلم انجام پذیر است.
در ارائه و ارزیابی هر درس معلم باید این سه مرحله را همواره مد نظر داشته باشد.
مراحل ساخته شدن یک مفهوم در ذهن کودک : 1- احساس ، 2- خو گیری و 3- عرضه و بکار گیری.
مراحل ارائه درس در کلاس :
این مراحل را می توان به ترتیب زیر منظم کرد :
الف – مرحله مجسم :
در این مرحله است که باید با بازی در کلاس ، با سئوال و جواب گروهی یا انفرادی ، با مشاهده در محیط از طریق داستان و نمایش ، با استفاده از وسایل کمک آموزشی توسط شاگرد و معلم، دانش آموز با مفهوم آشنا شود ، مفهوم در ذهن او نقش بندد و تا اندازه ای با آن خو بگیرد.
در هر درسی این مرحله وجود دارد بهترین کار معلم در کلاس ارائه خوب این مرحله با توجه به هدف درس است. برای این مرحله ، ابتکار خود معلم مهمترین نقش را دارد. در همین مرحله است که معلم متناسب با موضوع درس و ابتکار خود روش های مختلف تدریس را به کار می بندد. کتاب دانش آموز معمولاً هیچ گونه کمکی به معلم در این مرحله مهم نمی کند ولی می تواند راه فعالیت هایش را به او نشان دهد.
ب – مرحله شفاهی :
منظور از این مرحله این است که آموزگار با بازگو کردن جواب هایی که در مرحله پیش از دانش آموزان دریافت کرده به طور دقیق و یا حتی با نظم دادن به تجربیات و مشاهدات آن ها به طور شفاهی سعی در تفهیم مطلب می کند. واژه هایی که در درس باید به طور دقیق عرضه شوند با بیان درست تفهیم می کند و گاهی از دانش آموزان تکرار آن را به طور دسته جمعی یا انفرادی به طور شفاهی می خواهد.
این مرحله به تنهایی و بدون انجام مرحله الف هیچ گونه ارزش و اعتباری در کلاس درس ندارد و به کار بردن آن به طور مستقیم بدترین ، بی نتیجه ترین و مضرترین طریقه آموزش در کلاس است. ولی این مرحله برای مرحله ج زیر که اساسی است لازم و ضروری است.
ج – مرحله نیمه مجسم = ( تصویری ) :
در این مرحله هم از وسایل کمک آموزشی مختلف ( از جمله تخته سیاه و دفتر مشق برای کشیدن و نوشتن ) برای فهماندن مطلب استفاده می شود ، در حقیقت کار مرحله الف و نتایج آن در این مرحله به صورت تصویری و نیمه مجسم در می آید. اهمیت این مرحله کمتر از اهمیت مرحله اول نیست و می توان در آن هم از ارزش های گوناگون تدریس استفاده نمود ( البته متناسب با موقعیت ) . یاد آوری می شود که منظور استفاده از تخته سیاه و دفتر مشق این نیست که تصاویر و مفاهیمی که در کتاب دانش آموزان عرضه شده اند بار دیگر روی تابلو و دفتر توسط معلم یا شاگرد باز نویسی شوند ، بیایید به خاطر رضای خدا این عادت رونویسی و باز نویسی که در مدارس ما معمول گشته است کم کم فراموش کنیم و به جای آن مغزها و قوه های ابتکار خود و دانش آموزانمان را به کار اندازیم . باشد که نسل آینده به جای تقلید کورکورانه به سازندگی بپردازد.
در ابتدای عرضه هر مفهوم و در بیشترین صفحات کتاب دانش آموز تصاویری به این مرحله اختصاص داده شده است تا الهام بخش و راهنمای آموزگار و شاگرد برای این مرحله باشد ولی استفاده مستقیم از این تصویر های کتاب باید در آخرین قسمت این مرحله و درست قبل از انجام مرحله کنترل زیر انجام شود.
د – مرحله کنترل :
منظور از این مرحله این است که بررسی کنیم تا چه اندازه در مرحله « الف و ب و ج » به هدف درس رسیده ایم. تمرین هایی که در صفحه های کتاب دانش آموز ارائه گردیده است با دقت خاص در مسیر هدف آن صفحه ، فقط برای این مرحله ارائه گردیده اند و باید در کتاب و حتی الامکان در مدرسه انجام شود.
اگر مراحل قبلی تدریس رعایت شده اند هیچگونه نیاز به راهنمایی دانش آموز برای انجام تمرین ها نیست. تنها باید دانش آموز دستور کار را درست بفهمد . این دستور کار در بالای صفحات یا بالای هر قسمت با خط ریز نوشته شده که معلم آنها را می خواند و اگر کافی نمی داند با زبان کودک این دستور را برای او روشن تر می کند. ولی آموزگار باید توجه کند که توضیح دستور العمل نباید به مرحله ای برسد که تمرین عملا حل شود و دانش آموز باز هم نقش رونویس کننده و باز نویس کننده گفته معلم را به خود بگیرد. به نظر ما اگر غیر از روشی که گفته شده برای مرحله کنترل عمل شود کاملاً بر خلاف هدف کتاب قدم برداشته شده است. برای آگاهی بیشتر از چگونگی استفاده از هر صفحه کتاب دانش آموز به راهنمای تدریس آن صفحه مراجعه کنید.
ر – مرحله رفع اشتباهات و به کار گیری درس :
در این مرحله آموزگار باید کار انجام شده توسط دانش آموز را ببیند برای آن هایی که مطلب را در نیافته اند روی تخته یا دفتر مشق تمرین های اضافی همانند کتاب بدهد تا مطلب را بفهمد. معلم خوب تصحیح کارهای دانش آموزان را بعد از کلاس درس در ساعت های بیکاری انجام می دهد نه همان موقع در کلاس. دانش آموزانی که مطلب را خوب درک کرده اند در صورت امکان و توانایی آموزگار ، باید در کارهای مشابه ولی مشکل تر مغز آنها را به کار انداخت. در هر صورت مطا لب ریاضی انتزاعی نیستند و به طور حتم در صفحات بعدی دوباره به کار گرفته خواهد شد.
انواع روش های تدریس قابل استفاده در دوره ابتدایی :
الف – روش شرحی :
در این روش معلم متکلم و دانش آموز مستمع است. رایج ترین روش تدریس در مدارس کشورمان همین روش است. اگر این روش را با روش های دیگر که بعداً خواهیم گفت ارائه ندهیم تنها حسن آن ، ساکت نگه داشتن دانش آموزان کلاس است . اما چون در فراگیری مفاهیم ، دانش آموزان نقش چندانی ندارند از این رو کلاس درس برای آنها ملال آور می شود و چه بسا که از مدرسه و درس و کتاب به زودی بیزار شوند.
اجرای این روش در ارائه مفاهیم ریاضی ، در برخی موارد فراگیری این مفاهیم را سرعت می بخشد. اما فراگیران به همان سرعت که مفاهیم را فرا گرفته اند آنها را به دست فراموشی می سپارند.
به نظر ما در صورت به کار گیری این روش در کلاس های اول ابتدایی حداکثر 10 تا 15 دقیقه می توان توجه دانش آموزان به خود جلب کرد و کوشش در جلب توجه بیشتر از این زمان به اصطلاح « مشت بر سندان کوبیدن است » مگر این که معلم با پر سش های مناسب و به کارگیری روش های دیگر امکان بحث و تبادل نظر را برای کلاس فراهم آورد و از این راه توجه بیشتر آن ها را به مفاهیم درسی جلب کند.
ب – روش تشبیهی :
در این روش با استفاده از یک داستان مناسب ، مفهوم مورد نظر ارائه می شود. اجرای روش تشبیهی چون با داستان شروع می شود. معمولاً مورد توجه و دقت دانش آموزان واقع می شود و علاوه بر این چون معلم در بیان داستان نتیجه گیری ها را از کلاس می کند ، دانش آموزان برای شرکت بیشتر در جواب دادن احساس مسئولیت می نمایند. این روش از خستگی ارائه مفاهیم مجرد ریاضی کاسته و آموزش را سریع تر می کند.
این روش معمولاً برای ارائه « چگونگی » یک مفهوم به کار برده می شود نه برای اثبات ریاضی آن ، باید توجه داشت که استفاده نامناسب از این روش باعث ایجاد یک تصور غلط از مفهوم ارائه شده ، در ذهن کودک نشود . در هر صورت اگر تصور غلط ایجاد شد باید در رفع آن کوشید.
با توجه به آنچه که گفته شد باید توجه کرد که در هنگام به کار گیری این روش ، مخصوصاً در انتخاب داستان کاملاً هوشیار بود.
ج – روش ارائه قاعده ها :
مقصود از این روش ، ارائه قاعده و دستورهای خاصی است که دانش آموز با استفاده از آنها ، اعمال و یا مسائلی را که الگویی از این قاعده هستند به انجام می رساند. این قاعده ها می تواند قاعده های ساده ای نظیر خواندن عددهای دو رقمی از 20 به بالا مانند 32 ، 42 ، 52 باشد و یا در کلاس های بالاتر قاعده هایی نظیر جمع ستونی اعداد و یا قاعده های پیچیده تری نظیر تقسیم دو کسر باشد . متأسفانه به کارگیری این روش اغلب باعث خواهد شد که دانش آموزان به یک ماشین محاسبه تبدیل شوند ، با این تفاوت که معمولاً ماشین در به کار گیری قاعده های داده شده اشتباه نمی کند ، اما دانش آموز در به کار گیری آن اغلب دچار اشتباه می شود.
این روش به تنهایی برای آموزش یک مفهوم ، به ویژه در کلاس های ابتدایی ، یک روش مطلوب نیست. ولی می توان آن را برای تعمیم در مورد یک مفهوم که با روش های دیگر به خوبی یاد داده شده اند ، به کار گرفت.
از خصوصیات این روش این است که :
- چون مفاهیم به صورت قاعده بیان می شود کمتر مورد استقبال کودکان مخصوصاً آن هایی که از بهره هوشی بالایی برخوردارند ، قرار می گیرد.
- یکی از سریع ترین روش ها برای آموزش یک مفهوم است. اصولاً این روش برای کودکانی که در محاسبات ضعیف یا بهره هوشی کمتری بر خوردارند ، روشی مفید و مؤثر است.
- یکی از بهترین روش ها برای جمع بندی و خلاصه کردن است.
- برای آموزش یک مفهوم ریاضی که اولین بار به کلاس عرضه می شود ، روش جالبی نیست. برای کسب مهارت در به کارگیری قاعده ها ، احتیاج به تمرین های زیادی است تا به اصطلاح این قاعده ها ملکه ذهن شوند.
د – روش استفاده از مثال :
این روش از ترکیب چند روش به وجود می آید . آن را می توان در تمام مراحل آموزشی یک مفهوم ریاضی به کار گرفت . فرض کنیم می خواهیم بدون استفاده از تعریف به صورت شهودی مربع بودن یک شکل هندسی را آموزشی دهیم . در این صورت چند مربع به اندازه های مختلف روی تخته سیاه رسم می کنیم و به کلاس می گوییم که همه این شکل ها را مربع می گوییم . آنگاه چند شکل هندسی دیگر توأم با چند مربع ( مطابق شکل زیر ) روی تخته سیاه رسم می کنیم و از دانش آموزان می خواهیم که مریع ها را علامت بزنند ( یا داخل مربع را رنگ کنند ).
باید توجه داشت که در این مرحله از ارائه ، شناخت شکل هندسی مورد نظر است . لذا باید از طرح پرسش هایی نظیر « چرا این شکل مربع است ؟ » و « چرا این شکل مربع نیست » جدأ خودداری کرد.
خصوصیات بارز این این روش عبارتند از :
- در مقایسه با سایر روش ها زمان کمتری برای آموزش یک مفهوم لازم دارد.
- چون معمولاً ارائه مفاهیم با شکل همراه می شود ، تا حدی مورد استقبال و توجه کودکان قرار می گیرد.
- این روش یکی از بهترین روش ها برای شناسایی تفاوت چند شکل هندسی است.
- این روش را باید در رابطه با سایر روش ها به کار گرفت. مگر این که در شرایطی خاص مانند ارائه اشکال هندسی تنها روش چاره ساز باشد.
- می توان آن را رفع اشتباه و یا برداشت های غلط از یک مفهوم به کار گرفت. بدین طریق که کار دانش آموزان را در ضمن تمرین ها نظاره کرد و در صورت مشاهده هر نوع اشتباهی با ذکر چند مثال دیگر در رفع آن اقدام کرد.
ر – روش استفاده از تجربه ها و مشاهده های عینی :
در این روش کودک با مشاهده و تجربه شخصی ، یک مفهوم ریاضی را فرا می گیرد . تکامل این روش را می توان به چهار مرحله تقسیم کرد :
- پرسش به کلاس ارائه می شود.
- هر کودک روی پرسش فکر می کند و سپس اطلاعات لازم را جمع آوری می نماید.
- با توجه به اطلاعات جمع آوری شده ، پاسخ پرسش را حدس می زند.
- جواب در حضور کودکان مشخص می شود.
مثلاً فرض می کنیم می خواهیم سبکی و سنگینی را با استفاده از این روش به کودکان القاء کنیم ، معلم می تواند با کمک یک ترازو و دو جسم صلب که با دو رنگ مختلف رنگ آمیزی شده باشند ، این مفهوم را ارائه نماید . بدین ترتیب که دو کتاب را در یک کفه و یک کتاب ( هر سه کتاب هم وزن باشند ) را در کفه دیگر قرار می دهد . دانش آموزان بالا رفتن یک کفه و پایین آمدن کفه دیگر را عیناً مشاهده می کنند. پس از این که مفهوم سبکی و سنگینی بدین طریق القاء شد ، دو جسم صلب را به آن ها نشان داده و از کودکان خواسته می شود که سبکی و سنگینی هر کدام را حدس بزنند.
پس از این که به دانش آموزان فرصت کافی برای حدس زدن داده شد ، جواب ها را دسته بندی می کنند. آنگاه از یکی از دانش آموزان خواسته می شود که عملاً با استفاده از ترازو جواب سئوال را مشخص کند.
خصوصیات بارز این روش عبارتند از :
- چون در آموزش مفاهیم با استفاده از این روش ، همه کلاس شرکت فعال داشته و هر کدام بی صبرانه انتظار دریافت درستی یا نادرستی حدس خود را دارند ، مورد توجه و استقبال کودکان قرار می گیرد.
- این روش یکی از بهترین روش ها برای ارائه مفاهیمی نظیر ، کوتاهتر ، بلند تر ، کمتر ، بیشتر و نظایر آن است.
- چون اجرای این روش ، اغلب به منابع اطلاعاتی نیاز دارد ، لذا در صورتی مفید است که این منابع به سادگی در دسترس کودکان قرار گیرد.
و – روش تعاونی : در روش تعاونی هر کودک در تمام مراحل آموزش یک مفهوم شرکت فعالانه خواهد داشت. شاید بتوان گفت که روش تعاونی، روشی کاملاً تضاد با روش شرحی است و یکی از بهترین و با نتیجه ترین روش های آموزش یک مفهوم ریاضی است.
معمولاً شرکت دانش آموزان در یادگیری یک مفهوم ، می تواند به صورت یکی از فعالیت های زیر باشد :
فعالیت شفاهی : مثلاً خواندن اعداد از 1 تا 10 با صدای بلند برای فراگیری ترتیب اعداد.
فعالیت کتبی : مثلاً هر کودک روی صفحه کاغذ پاسخ پرسش را یادداشت کرده و جواب را در زمانی که از او بخواهند به کلاس ارائه می دهد.
فعالیت جسمانی : مثلاً باز و بسته کردن انگشتان دست برای نشان دادن تعداد اعضای یک مجموعه.
- خواندن دانش آموزان با صدای بلند همان فعالیت شفاهی است . باید دقت کرد که سر و صدای خواندن باعث توقف کار سایر کلاس ها نشود.
- در فعالیت جسمانی ، کودکان با حرکات دست جواب یک پرسش را می دهند.
روش تعاونی اعم از ارائه آن به صورت فعالیت های شفاهی ، کتبی یا جسمانی دارای خصوصیات زیر است:
- به خاطر شرکت همه جانبه کلاس در ارائه پاسخ به پرسش ها ، این روش مورد استقبال کودکان قرار می گیرد.
- کنترل کلاس به سادگی امکان پذیراست. زیرا شرکت فعالانه کودکان ، فرصتی برای به اصطلاح شیطنت آن ها باقی نخواهد گذاشت.
- روش خوبی برای تشخیص دانش آموزان ضعیف است . که تشخیص دانش آموزان ضعیف فقط به کمک روش های تعاونی کتبی و جسمانی امکان پذیر است . در حالی که روش شفاهی از این مزیت برخوردار نیست.
توصیه می شود که روش شفاهی وجسمانی زمانی به کار رود که دانش آموزان از نوشتن خسته شده باشند تا نوع فعالیت نیروی تحلیل رفته را به آن ها باز گرداند.
ز – روش استفاده از مدل :
استفاده از مدل یعنی استفاده از تصاویر یا اشیایی است که در روشن کردن مفهوم و سادگی درک آن موثر ند و این تصویرها و اشیاء معمولاً برای کاهش از تجرد مفاهیم ، مخصوصاً مفاهیم ریاضی به کار گرفته می شوند . در هر مرحله از آموزش می توان از مدل ها استفاده کرد.
در استفاده از مدل باید شرایط محیطی و اجتماعی دانش آموزان کاملاً مد نظر باشد. و از مدلهایی استفاده گردد که برای دانش آموزان شناخته شده باشند. اگر مدل ها از اجسام صلب باشند ، باید طوری ساخته شده باشند که ، کارکردن با آن ها هم برای دانش آموز و هم برای معلم راحت و بالاتر از همه بی خطر باشد.
از مدل ها برای ارائه هر مفهوم می توان استفاده کرد . در سال های نخست آموزش همگانی باید از تصویر های حیوانات و اشیاء مأنوس برای کودک در مقیاس وسیعی استفاده کرد.
خصوصیات بارز این روش عبارتند از :
- چون یک مفهوم با تصویر و یا با اشیاء ارائه می شود ، برای دانش آموزان جالب توجه بوده و باعث جلب دقت آنها می شود.
- استفاده از مدل ها ، از پیچیدگی مفاهیم ریاضی تا اندازه زیادی می کاهد.
- این روش را می توان در آموزش بیشتر مفاهیم ریاضی ابتدایی به کار گرفت . اما باید به یک یا دو مدل قناعت نکرد و از استفاده مکرر یک مدل نیز خوداری کرد. زیرا استفاده مکرر از یک مدل ، دانش آموزان را خسته و کسل می کند و کودکان تدریجاً علاقه و اشتیاق خود را به درک مفاهیم از دست می دهند.
- در استفاده از این روش باید دقت کافی داشت . زیرا به کاربردن یک مدل برای یک مفهوم ممکن است یک تصور غلط از آن مفهوم در ذهن کودک ایجاد کند مثلاً اگر همیشه برای نشان دادن عدد 3 از مجموعه هایی استفاده کردیم که اعضای آن همیشه سبز باشند ، ممکن است این توهم ایجاد شود که مفهوم 3 با سبز بودن اشیاء یک مجموعه در رابطه است.
ح – روش استفاده از شبیه سازی :
منظور از شبیه سازی به کار گرفتن وسایل و اعمالی است که بتواند یک ماجرا یا اتفاق واقعی را در کلاس درس مجسم کند ، مانند استفاده از پول در داد و ستد های ساختگی در کلاس برای ارائه مفهوم ارزش سکه های رایج و حل مسائل خرید و فروش.
روش شبیه سازی برای بالابردن سطح مهارت دانش آموزان در به کار گیری مفاهیم خوانده شده ، مناسب است. اما می توان با انتخاب مناسب یا شیبه سازی ، در مراحل اولیه آموزش یک مفهوم نیز به کار گرفته شود. مثلاً برای آموزش سکه های رایج و بالابردن مهارت کودکان در حل مسائل خرید و فروش ، می توان از شبیه سازی استفاده کرد. بدین طریق که دانش آموزان در نقش یک خواربار فروش و چند دانش آموز دیگر در نقش مشتری بازی می کنند. در حقیقت شبیه آن چه را که ممکن است دانش آموز در خارج از مدرسه با آن رو به رو شود ، به کلاس آورده ایم . حتی استفاده از پول واقعی این شباهت را به واقعیت زندگی روز مره نزدیک تر می سازد ، همین طور ، می توان مسائلی از قبیل پس انداز و برداشت از حساب را با شبیه سازی از یک بانک به دانش آموز آموزش داد. باید توجه داشت که استفاده از این روش زمانی مسیر است که مفاهیم مورد بحث کاملا برای دانش آموزان روشن باشد . مثلاً در مورد فوق شناخت اعمال جمع و تفریق و شناخت کامل سکه های رایج کاملا ضروری است.
خصوصیات بارز این روش عبارتند از :
- روش جالب و آموزنده ای است . زیرا دانش آموزان آن چه را که در محیط خارج از مدرسه می بینند یا خواهند دید عملاً در کلاس تمرین می کنند.
- اگر چه آموزش با استفاده از این روش وقت زیادتری را خواهد گرفت ، اما در عوض یادگیری عمقی بوده و در بالابردن سطح مهارت دانش آموزان در حل مسائل مؤثر است.
- این روش بیشتر برای مهارت در کاربرد مفاهیم و معمولاً در مراحل پایانی آموزش یک مفهوم به کار برده می شود.
باید توجه داشت که استفاده از این ممکن است نا آرامی ها یی در کلاس به وجود آورد. لذا در استفاده از آن باید به امکان اداره کلاس کاملاً مطمئن بود.
ط- روش کاوشگری :
روش کاوشگری روشی است که در آن با فراهم آوردن شرایطی مناسب ، دانش آموزان را برای کشف بعضی از مفاهیم ریاضی آماده می نمایند بدون آن که این مفاهیم مستقیماً به آن ها آموزش داده شود.
معمولاً این روش را باید در مراحل اولیه آموزش به کار گرفت . این روش امروزه مورد توجه اکثر استادان تعلیم و تربیت است.
یکی از پیشتازان این روش در ریاضیات جرج پولیا ( G.polya ) ریاضی دان لهستانی مقیم آمریکا است . او معتقد است ، آن چه را که دانش آموز به وسیله خود کشف می کند هرگز از یاد نمی برد. به عبارت ساده تر ، به نظر او بهتر ین روش یادگیری ، کشف مفاهیم توسط فراگیرنده است.
چون در این روش معلم راهنما و دانش آموز جوینده است . لذا مورد توجه و علاقه دانش آموز قرار می گیرد. البته چون برای کشف یک مفهوم به وقت زیادی احتیاج است لذا ارائه این روش نسبت به روش های دیگر وقت گیر است.
خصوصیات بارز این روش عبارتند از :
- چون کودک در پیدا کردن مفهوم نقش عمده ای دارد ، برای او درس جالب و سرگرم کننده است.
- رقابت سازنده ای بین دانش آموزان برای کشف مفاهیم به وجود می آورد.
- حس مسئولیت را در دانش آموزان بر می انگیزد و قوه ابتکار و خلاقیت آنها را تقویت می کند.
معلمان گرامی عبارت زیر را که از زبان یک یاد گیرنده می باشد باید مورد توجه قرار دهند :
« اگر بشنوم فراموش می کنم ، اگر ببینم به خاطر می آورم ، اگر عمل کنم آگاه می شود ، اگر کشف کنم به کار می برم »
روش حل مسئله :
روش مسئله ای در حقیقت نوعی آماده کردن فراگیر برای زندگی است ، زیرا زندگی یعنی مواجه شدن با مسائل و کوشش برای حل آن.
در این روش ، فعالیت های آموزشی به گونه ای تنظیم می شود که در ذهن فراگیر مسئله ای ایجاد شود و او علاقه مند شود که با تلاش خود راه حلی برای آن مسئله پیدا کند.
شرایط ایجاد روش مسئله ای :
در روش مسئله ای ، دانش آموز باید شرایط زیر را داشته باشد تا بتواند مسئله را حل کند :
1- توجه به مسئله
2- قدرت شناخت و درک مسئله
3- تشخیص ویژگیهای مسئله
4- آمادگی برای حل مسئله
5- قدرت تنظیم راه حل های احتمالی
6- قدرت انجام دادن مسئله و گرد آوری اطلاعات و تحلیل آنها
7- قضاوت در مورد مسئله و اطلاعات گرد آوری شده و پذیرفتن راه حل های معتبر و کنار گذاشتن فرضیه های غیر معتبر
8- تعمیم و کار برد مسئله.
محاسن و محدودیت های روش مسئله ای :
الف – محاسن :
1- موجب ارتباط فعالیت های مدرسه با زندگی واقعی شاگرد می شود.
2- از نظر روان شناسی ، بهترین روش های تربیتی برای ایجاد تفکر علمی در شاگردان است.
3- چون ثابت و خشک و غیر قابل انعطاف نیست ، باعث بر انگیختن علاقه طبیعی شاگردان به درس می شود.
4- تقریبا قابل انعطاف با وضع کلاس های متداول است.
ب – محدودیت ها :
1- نسبت به فعالیت های متداول مدرسه احتیاج به زمان بیشتری دارد.
2- احتیاج به معلمان با تجربه و آشنا با روش تحقیق دارد.
3- وقت گیر است و ممکن استبا توجه به برنامه های جاری مدارس نتوان این روش را به طور مؤثر اجرا کرد.
حل مسئله با روش « دیویی »
روش دیویی دارای 5 مرحله به شرح زیر است :
1- مشخص کردن مسئله
2- حدس زدن یا مشخص کردن علل مسئله
3- در نظر گرفتن راه حلهای ممکن
4- انتخاب بهترین راه حل
5- اجرای راه حل انتخابی و نتیجه گیری.
مراحل آموزش حل مسئله :
هنگامی که به عنوان معلم می خواهید با روش حل مسئله آموزش دهید ، باید به مراحل و نکات زیر توجه داشته باشید :
1- رفتار نهایی دانش آموز را در رابطه با پاسخ صحیح مسئله مشخص سازید. در این مرحله ، معلم نتیجه نهایی حاصل از مسئله را برای شاگرد توصیف می کند. این توصیف نباید جواب و راه حل مسئله را در بر داشته باشد ، زیرا در روش حل مسئله ، هدف این است که دانش آموز خود راه حل مسئله را کشف کند.
2- اطمینان حاصل کنید که شاگرد مفاهیم و اصولی را که برای حل مسئله پیش نیاز محسوب می شود می داند.
3- شرایطی فراهم سازید تا شاگردان مفاهیم و اصولی را که برای حل مسئله به کار می رود ، به خاطر آورند.
4- دانش آموزان را به طور شفاهی برای حل مسئله راهنمایی کنید.
در این مرحله ، معلم باید به طور شفاهی نکاتی را که به حل مسئله کمک می کند برای دانش آموزان توضیح دهد تا با استفاده از آن ها بتواند مسئله مورد نظر را حل کنند. این راهنمایی نباید مستقیماً به چگونگی و راه حل مسئله اشاره کند ، بلکه باید دانش آموز را به طور غیر مستقیم در پیدا کردن راه حل رهنمون سازد.
5- برای حصول اطمینان از یادگیری دانش آموزان ، از آن ها بخواهید که چگونگی حل مسئله را به طور کامل نمایش دهند و مسائل جدیدی را با همان اصول حل کنند.
اصول یادگیری و روش فعال
مطلوب ترین روش تدریس روش فعال می باشد که بر پایه اصول یادگیری پایه گذاری شده است. در این روش وضعیت کلاسی را که مورد نظرمان است می توان در سه اصل یادگیری ذیل که بهتر است آنها را سه اصل آموزش نیز بنامیم خلاصه نمود:
1- یادگیری فعال :
بهترین راه یادگیری هر چیز کشف آن چیز به وسیله متعلم ( یادگیرنده ) است. این اصلی است که مبنای روش سقراطی بوده و به اندازه خود یادگیری قدمت دارد.
2- بهترین تحریک (انگیزه) :
برای آن که یادگیری موثر و فعال باشد متعلم باید در موادی که به وی یاد داده می شود علاقمند باشد و در فعالیت یادگیری خشنودی بیابد ، و این در صورتی تحقق می یابد که برای یادگیری انگیزه داشته باشد. یک محصل (دانش آموز ) تحریک شده و با انگیزه خیلی سهل تر از کسی که تحریک نشده است مطالب را فرا می گیرد. تحریکات ممکن است شامل ، آرزوی یادگیری ، احتیاج به نقش داشتن ، آرزوی داشتن یک مدرک به خصوص و یا پرهیز از تنبیه باشند. البته یادگیری تحت تحریکات ذاتی بر یادگیری تحت تحریکات خارجی رجحان دارد.
3- فازها یا مراحل متوالی آموزش :
یادگیری با عمل و خیال و گمان شروع می شود . سپس از آن جا به کلمات و مفاهیم می انجامد ، و باید به صورت عادات ذهنی مورد نظر خاتمه یابد.
به عبارت دیگر برای آن که یادگیری مؤثر و فعال باشد ، لازم است که یک فازکاوشگری مقدم برفاز تشکیل عبارات و مفاهیم وجود اشته باشد ، سرانجام باید مواد یاد شده به وضعیت سازی متعلم و رفتار وی سهمی ببخشند و با این وضعیت یکی شوند.
در روانشناسی می گویند که یادگیری برای تغییر رفتار است . این بدان معنی است که یاد گیرنده مطالبی را که یاد گرفته در رفتار او باید اثر بگذارد و با شخصیت وی وحدت پیدا کند. برای مثال محصلی که ضرب اعداد یک رقمی را خوب یاد گرفته به محض آن که یک چنین ضربی را به وی ارائه دهیم عکس العمل نشان داده و جواب آن را می گوید ، در صورتی که قبل از یاد گیری این ضرب رفتاری دیگر داشت و عکس العملی غیر از این داشته است.
تدریس به روش فعال :
با توجه به اصول فوق الذکر ،در عمل معلمین با استفاده از وسایل کمک آموزشی به طریقه های مجسم ، نیمه مجسم و مجرد و به یاری فنون و هنرهای معمولی مانند استفاده از داستان های مناسب و نقاشی های متناسب ، مقدماتی فراهم می کنند تا متعلم در طی آن به کشف مفاهیم و روابط مورد نظر نایل شود ( مرحله کاوشگری ). سپس با استفاده از سؤال و جواب و بحث بین معلم و بچه ها و یا خود بچه ها تشکیل عبارات مورد نظر انجام می گیرد. در مرحله آخر با تمرین های مکرر و ممارست های عملی در مورد مفاهیم و تکنیک های یاد شده سعی می شود این مفاهیم و مطالب با رفتار متعلم وحدت پیدا کند.
در اینجا ذکر این نکته ضروری است که در مراحل کاوشگری و تشکیل عبارات و مفاهیم ، تعاون و همکاری گروهی بچه ها با یکدیگر نقش به سزایی دارد. چنان چه امکانات کلاس اجازه دهد باید معلمین سعی کنند که در ضمن آموزش حس تعاون و همکاری گروهی را در بچه ها تقویت کنند و از آن به عنوان عاملی در جهت آموزش و یادگیری صحیح استفاده نمایند.
مراحل یادگیری (آموزش ) فعال را به طور خلاصه می توان در چارت ذیل درج نمود :
1- کاوشگری
2- تشکیل عبارات و مفاهیم
3- تمرین و ممارست و وحدت مفاهیم با شخصیت متعلم
در روش فعال یادگیری ، این بچه ها هستند که با ابزار و وسایل کمک آموزشی (خط کش ، مداد ، کاغذ و .... ) و با راهنمایی معلمین خود به فعالیت پرداخته و به کشف روابط و مفاهیم نایل می شوند و نقش معلم بیشتر یک راهنما است تا یک فرد متکلم وحده و اغلب جواب های مورد نظر را از بچه ها گرفته و پس از هماهنگی آن ها را به کلاس بر می گرداند. و این روح تغییرات کلاسی است که آموزش و پرورش جدید و بافت مدارس جدید را تشکیل می دهد.
در این جا ذکر این نکته لازم است که آن چه در روش فعال یادگیری مهم است فعالیت فیزیکی ، ذهنی و گروهی ( تعاون و همکاری ) یادگیرندگان (متعلمین ) می باشند و بدیهی است که دانش آموزانی که بدین روش کار می کنند لذت کاوشگری را درک کرده و اطلاعات بدست آمده را شخصاً یاد داشت نموده و در مراحل بعدی به عبارت بندی و یافتن مفاهیم ریاضی مناسب نائل می شوند.
روش فعال یادگیری داشتن وسایل کمک آموزشی ( از قبیل مداد رنگی ، کاغذ شطرنجی ، خط کش ، قیچی ، پارچه ، و ... ) را جهت استفاده دانش آموزان ضروری می نماید . در این روش به جای این که بچه ها صرفاً ذهنی فکر کنند ( به عبارت بهتر در خلأ بیاندیشند ) با مواد و اشیاء سر و کار داشته و به کمک ساخته های خود پی به مفاهیم ریاضی مورد نظر می برند به علاوه از این که خود چیز هایی کشف می کنند بیشتر لذت می برند.
بر این اصل در کتاب های ریاضی ابتدایی نقاشی های زیادی دیده می شود ، تا بچه ها با تکمیل این نقاشی ها به تقارن آن ها و یا دیگر خواص آن ها پی برده و زمینه مناسبی برای یادگیری این مفاهیم داشته باشند. (صفحات مربوطه به تقارن در کتاب دانش آموز ملاحظه شوند. )
استفاده از موقعیت های تصویری که به روش نیمه مجسم مشهور است در سر تا سر کتاب ملاحظه می شود . در این روش با استفاده از یک موقعیت تصویری و تساوی هایی که باید دانش آموز تکمیل نماید وی را هدایت به کشف قواعد یا رابطه های ریاضی می کنیم تا خود به کاوشگری پرداخته و قاعده مورد نظر را کشف نماید . نا گفته پیداست که صفحات کتاب فقط برای راهنمایی معلم جهت تدریس مفاهیم ارائه شده است و این معلم است که با اتکاء به روش های تدریس درست و سئوال و جواب با بچه ها (بحث ) ، بچه ها را به کشف روابط و قواعد رهبری می نماید.
در اجرای این روش ، اقدامات ذیل ضروری است :
- برنامه ای از پیش تنظیم یافته برای کار دانش آموز وجود داشته باشد.
- کتاب دانش آموز بر این اساس تدوین یافته باشد.
- آموزگار برای آموزش مطالب درسی آموزش لازم را دیده باشد.
در خاتمه چند نکته مهم را خاطر نشان می سازیم :
آمادگی معلم در گلاس عامل مهمی در موفقیت او است . حتی معلمین با سابقه نباید فکر کنند که تدریس در دبستان کار آسانی است. متأسفانه این طور تصور شده است که تدریس در دبستان کم اهمیت تر و ساده تر از سایر مقاطع آموزشی است ، در حالی که اگر مشکل تر نباشد به هیچ وجه ساده تر نیست. یک آموزگار موفق برای هر جلسه درس خود مطالعه می کند و از پیش یک « طرح درس » تهیه می کند که در آن مشخص شود چه مطالبی باید تدریس شود ، چه کارهایی را باید دانش آموزان انجام دهند و برای آموزش هر مطلب چه نوع فعالیت هایی باید صورت گیرد. حتی زمان هر فعالیت تا حدودی از پیش تعیین شده باشد.
نکته دیگر توجه به شرایط سنی ، رشد کودک و میزان آمادگی او با توجه به آموزش سال های قبل است. باید توجه داشت که در هر سنی کودک برای نوعی آموزش آماده است.
همچنین مفاهیمی را که در شرایط خاص سنی کودک می توان به او آموزش داد با سنین پایین تر یا بالاتر تفاوت می کند . بنابراین لازم است در بیان مطالب به شرایط سنی ، ذهنی و رشد کودکان توجه شود. به علاوه در آموزش هر مطلب باید توجه کرد که دانش آموز مقدمات لازم برای آن مطلب را فرا گرفته باشد.
ارتباط مطالب با زندگی روزمره دانش آموز نیز سهم مهمی در یادگیری او دارد . مثال ها و مسئله هایی که انتخاب می شود باید با توجه به مسائل پیرامون کودک باشد تا هم فهم مطالب ریاضی آسان تر شود و هم کاربرد مطالب ریاضی در زندگی روز مره تا حدودی روشن شود. البته بدیهی است که مسائل پیرامون دانش آموز در هر منطقه با منطقه دیگر متفاوت است . در کتاب دانش آموز هم سعی شده است تصاویر ، مثال ها و مسئله ها از زندگی مردم سراسر کشورمان انتخاب شود.
نکات مورد توجه در طرح سئوالات امتحانی
در طرح سئوالات امتحانی همواره باید نکات زیر را مد نظر داشت :
1- سؤالات باید به قسمی باشد که در عین پوشاندن کلیة مطالب درسی ، بر موضوعات مهمتر تأکید بیشتر داشته باشد.
2- در سؤالات نباید به جنبه های استثنایی برخی از قواعد ریاضی پرداخت.
3- سؤالات باید به گونه ای باشد که مشوق دانش آموزان متوسط به کار بیشتر باشد.
4- مسائل باید از زندگی اجتماعی دانش آموز نشأت گرفته و موضوعات آنها تصنعی نباشد تا دانش آموزان انگیزة کافی برای حل آن ها داشته باشند.
5- در برخی از مسائل باید نکاتی نهفته باشد تا دانش آموزان پرکار و مستعد بتوانند با جواب گفتن به آن نکات توانایی و ابتکار عمل خود را محک بزنند.
این ها اهدافی است که یک معلم به هنگام طرح سئوال باید در نظر داشته باشد.
منابع :
1- کتاب معلم ( راهنمای تدریس ) ریاضی اول دبستان.
2- کتاب معلم ( راهنمای تدریس ) ریاضی دوم دبستان.
3- کتاب معلم ( راهنمای تدریس ) ریاضی سوم دبستان.
4- کتاب معلم ( راهنمای تدریس ) ریاضی چهارم دبستان.
5- کتاب معلم ( راهنمای تدریس ) ریاضی پنجم دبستان.
6- کلیات روشهای و فنون تدریس ، امان ا .... صفوی.
7- مهارت های آموزشی و پرورشی ، دکتر حسن شعبانی.
 
+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم خرداد 1392ساعت 22:58  توسط علیرضا اکبری  | 


عنوان تحقیق:
 
چگونه توانستم مشکلات املایی مرصاد د انش آموز کلاس دوم دبستان شهید فیاض بخش را حل کنم؟
 
 
نام ونام خانوادگی:   علیرضا اکبری 
 
دبستان شهیدفیاض بخش ناحیه 5تبریز
 
سال تحصیلی1392-1391
 
                                 فهرست مطالب
عنوان
شماره صفحه
چکیده                                                                                           
 
مقدمه و تقدیر و تشکر
 
موضوع
 
بیان مسئله
 
توصیف وضعیت موجود
 
گرد آوری اطلاعات(شواهد1)
 
خلاصه ی یافته های اولیه
 
پیشینه ویافته های دیگران
 
انتخاب راه حل(راه حل های پیشنهادی)
 
اجرای راه حل های انتخابی
 
گرد آوری اطلاعات(شواهد2)
 
ارزشیابی تاثیر اقدام جدید و تعیین اعتبار آن
نتیجه گیری
پیشنهادات
منابع ومآخذ
پیوست ها
 
 
چکیده:
موضوع پژوهش بنده در مورد رفع مشکلات املایی مرصاد یکی از دانش آموزان کلاس دوم دبستان شهیدفیاض بخش ناحیه 5تبریز می باشد.
مشکلا ت املایی مرصاد به شرح زیر می باشد:
1-عجله در نوشتن تکالیف درسی
2-داشتن حس ترس حین نوشتن املا
3-اختلال در حافظه دیداری
4-عدم استفاده از تشویق برای او حین تغییرات جزئی در ورقه املا
 
راه هایی که برای رفع این مشکل برگزیدم عبارتند از:
1-دعوت از اولیای مرصاد به مدرسه وصحبت با ایشان
2-مشاهده رفتارهای مرصادحین نوشتن املا وصحبت کردن با او
3-استفاده از انواع روشهای گفتن املا
4-توجه به مفهوم کلمات وجملات هنگام نوشتن
5-دادن برنامه درسی منظم وبازخورد های مناسب
 
مقدمه
نظر به اینکه درس املاء و به عبارت دیگر خواندن و نوشتن پایه ی کسب علم می باشد و دانش آموزی که در درس املاء ضعیف است عملاً در سایر دروس نیز حتی با وجود استعداد بالا قابلیت پیشرفت نخواهد داشت ، زیرا دانش آموزش که نتواند به سوالات سایر دروس به درستی پاسخ دهد و یا حتی سوالات را تشخیص دهد . در همه دروس دچار ضعف خواهد شد . به همین دلیل تصمیم گرفتم برای انجام پژوهش خود وضعیت یکی ازدانش آموزان خودم را که دچار مشکلی بود بنام مرصادرا مورد بررسی قرار دهم .
اقدامات صورت گرفته که باعث رفع مشکل مرصاد شد در ادامه درج شده است . در اینجا لازم است از همکاران محترم خودومدیریت محترم مدرسه وهمچنین اولیای دانش آموز که مرا در انجام پژوهش یاری نموده اند تقدیر و تشکر نمایم .
 
موضوع:
چگونه توانستم مشکلات املایی مرصاد دانش آموز پایه ی دوم دبستان شهید فیاض بخش در سال 92-91 را برطرف کنم ؟
 
بیان مسئله : مقطع ابتدايي زير بناي مقاطع ديگر تحصيلي مي باشد و در مقطع ابتدايي نيز پايه اول اساس پايه هاي ديگر مي باشد و هر چقدر دانش آموزان در اين پايه بهتر آموزش ببينند در پايه هاي ديگر راحت تر هستند و بالعكس ؛ در پايه اول دو درس رياضي و فارسي ( قرائت فارسي و املاي فارسي ) كليدي هستند و بيشترين ساعات به اين دو درس اختصاص مي يابد و از بين دو درس ذكر شده درس فارسي از اهميت دو چنداني برخوردار مي باشد. طوري كه بدون يادگيري درس فارسي , يادگيري دروس ديگر تقريباً غير ممكن مي باشد.
دانش آموزان اغلب در درس دیکته دچار مشکل هستند و اولیا و معلمان برای حل این مشکل به راههای متفاوتی متوسل می شوند مثلاً پند و اندرز دادن دانش آموز – تحقیر و سرزنش معلم و دانش آموز – افزایش تکلیف شب و غیره .
 
این روش ها مدتهای مدیدی است که در مدارس مورد استفاده واقع شده اما نتایج مثبتی را در بر نداشته است . من نیز از این امر مستثنی نبوده و امسال در بین دانش آموزان خود با این مشکل برخورد کردم بخصوص دانش آموزی به نام مرصاد که در درس املاء بسیار ضعیف عمل می کرد .
 مرصاد در دروس دیگر در حد خوب وقابل قبول بود اما در درس املا نمرات خیلی پایین می گرفت در نتیجه بر آن شدم تا مشکل او را بررسی کرده و ببینم آیا می توانم برای رفع این مشکل چاره ای بیندیشم ؟
 
توصیف وضعیت موجود :
 اینجانب علیرضا اکبری دارای مدرک لیسانس آموزش ابتدایی به مدت 7سال است که به عنوان معلم ومعاون آموزگاردر خدمت آموزش وپرورش هستم وامسال نیز به عنوان معلم در یکی از مدارس پسرانه آموزش و پرورش ناحیه 5 استان آذربایجان شرقی ،شهر تبریز به نام شهید فیاض بخش واقع در منطقه منبع آب در کلاس دوم ابتدایی که تعداد دانش آموزانم 33 نفر هستند مشغول تدریس هستم مدرسه ی ما یکی از مدارس پر جمعیت ناحیه 5تبریز محسوب میشود. حدود 21 کلاس که تعداد دانش آموزان هر کلاس از 20 نفر به بالا میباشد. مدرسه در خیابانی نسبتاً پر رفت و آمد واقع شده و در کنار مدرسه نانوایی است که موقع پخت بویی خیلی خوب به مشام همه می رساند بوی نان تازه و گرم و اکثر بچه ها موقع رفتن به خانه نانی داغ می خرند و در راه می خورند . از در مدرسه که وارد شوی از دور یک ساختمان بزرگ با چندین پله نظر شما را به خود جلب می کند که همان ساختمان اصلی است و از پله ها که بالا بیایی وارد راهرویی نسبتاً باریک می بینی که سمت راست آن دفتر معلمان و روبه روی آن کلاس دوم3 و در سمت چپ کلاسهای دیگر در داخل یک راهروی طولانی تر واقع شده اند .. همگی دانش آموزان از نظر اقتصادی ، فرهنگی ، تقریباً هم سطح می باشند مادران آنان خانه دار هستند و از سواد چندانی برخوردار نیستند و پدران آنان نیز به استثنای چند نفر از سواد بالایی برخوردار نیستند دانش آموز مورد نظر من نیز از این امر مستثنی نیست و شاید از بعضی جهات نیز از بقیه نیز در سطح پایین تر قرار داشته باشد . او پسری معصوم و کم حرف و مرتب می باشد لباس خوش رنگی به تن می کند و خیلی آرام و متین صحبت می کند از نظر اخلاقی هیچ مشکلی ندارد شاید هم به دلایل خانوادگی باشد . چون از نظر روحی نیز دچار مشکلاتی خاص می باشد او در همه ی دروس در حد متوسط پاسخگو می باشد ولی در درس دیکته دچار مشکل می باشد . هر بار که او املاء می نوشت نمره ی کمی می گرفت در نتیجه بر آن شدم تا علت این موضوع را دریابم چون ناکامی در درس املاء سبب ضعف در دروس دیگر می شود مثل خواندن و نوشتن
جمع آوری اطلاعات(شواهد1)
الف) مشاهده
برای حل مشکل ابتدا مرصاد را مدتی در هنگام نوشتن درس املاء بطور خاص زیر نظر گرفتم و متوجه شدم که در هنگام نوشتن املاء یک حالت اضطرابی دارد که در پاسخگویی به دروس دیگر چنین حالتی در او وجود نداشت . برای ادامه بررسی ها به سراغ پرونده تحصیلی او رفتم و دفتر املاء او را بررسی کردم و به نتایج خوبی نیز رسیدم اینکه بیشتر اشکالات املایی او در تشخیص صداهایی است که چند شکل مختلف دارند . با بررسی های به عمل آمده متوجه شدم که پدر و مادرش خیلی به فکر تحصیل او هستند چون برادر بزرگترش مبین در مدرسه ی نمونه دولتی درس می خواند.
همچنین کارنامه های سال تحصیلی قبل او را بررسی کردم و متوجه شدم که از کلاس اول نمرات املایی او نسبت به درس های دیگر پایین تر است و لازم دانستم که از خود او نیز علت این مشکل را جویا شوم .مرصاد دلیل برای این موضوع عنوان نکرد و فقط سکوت کرد و بس . وقتی سکوت او را دیدم خواهش کردم که فردا با پدرمادرش به مدرسه بیاید
ب) تشکیل جلسه با اولیای دانش آموز
 فردای آن روز با مادرش صحبت کردم و علت این امر را جویا شدم و گفتم آیا تا به حال برای رفع این مشکل هم اقدامی انجام داده اید ؟ او گفت از کلاس اول این مشکل را دارد و ما هر چه تلاش کرده ایم به نتیجه ای نرسیدیم و در ادامه گفت او را مجبور می کنیم در خانه مشق زیاد بنویسد . هر شب به او املاء می گوییم اما چه فایده تا حالا که تاثیری نداشته است . با او خداحافظی کردم و گفتم انشاء الله امسال با همکاری همدیگر تلاش می کنیم تا این مشکل برطرف شود .
ج) برگزاری جلسه با همکاران
چون از صحبت با اولیاء و خود دانش آموز به نتیجه ای نرسیدم و مصمم بودم که این مشکل را برطرف کنم پس در جلسه ی شورای معلمان مشکل را مطرح کردم و از همکاران کمک خواستم . مدیر گفت مرصاد از نظر املایی ضعیف است وپدرش بابت همین موضوع همیشه بامن صحبت می کند.معلم سال قبل او نیز گفت من هم با این مشکل مواجه بودم اما تلاش های من به نتیجه ای نرسید . از او خواهش کردم تا کارهایی را که برای رفع این مشکل انجام داده است رابیان کند .
او در پاسخ گفت که از او خواستم هر شب یک املاء بنویسد . هر غلط املایی را 10 بار از روی صحیح آن بنویسد . مشق رونویسی بیشتر از دیگران بنویسد اما نتیجه ای نداشت البته توانست در پایان سال نمره ی قبولی را بگیرد .
همکاران دیگر نیز دلایل متفاوتی ارائه کردند . مثلاً گفتند ممکن است چشم او ضعیف باشد . یا مشکل شنوایی داشته باشد ممکن است کند ذهن باشد و ...
د)مطالعه
برای بررسی های بیشتر و رسیدن به نتایج مطلوب به اینترنت و کتابهای زیادی از جمله اختلالات دیکته نوشته دکترمصطفی تبریزی مراجعه کرده و مطالبی را گردآوری کردم و بعد از تجزیه و تحلیل مطالب به نتایج زیر رسیدم که ممکن است اشکالات املایی او به دلایل زیر باشد .
خلاصه یافته های اولیه
1-به علت اینکه مفهوم کلمه را نمی فهمند یا قبلاً نفهمیده اند
2- کلمات از جانب معلم درست تلفظ نمی شوند
3- وجود نقص شنوایی در دانش آموزان در هنگام نوشتن املا و بی خبری معلم از وجود این نقص
4- به علت تراکم بیشتر دانش آموزان ونشنیدن صدای معلم
5- مناسب نبودن مکان دیکته
6- به علت مشکلات روانی
7- وجود حروف هم صدا
8- گفتن دیکته توسط معلم
10- ضعف بینایی
11- برخورد سرد و بد معلم پایه قبلی
12- عدم همكاري اوليا جهت کمک  به دانش آموزان
13- عدم انگيزه‌ي كافي جهت نوشتن املا
14- طول كشيدن زنگ املا
15- فراموش كردن آوردن دفتر املا
16- تشويق و اهداء جوايز به تعدادي از دانش‌آموزان و غافل شدن از بقيه‌ي آنها
17- جذاب نبودن زنگ املا برای دانش آموزان
18- عدم توجه كافي به اصل آسان‌گيري و تكرار و مداومت در گفتن املا
لازم به ذکر است که مشکل اساسی دانش آموز مورد مطالعه اختلال در حافظه دیداری می باشد .
پیشینه ویافته های دیگران: پیشینه‌‌ی پژوهش عبارت است از بررسی تحلیلی آثار صاحب‌نظران و پژوهشگران در یک موضوع خاص. از این رو، فعّالیّتی فکری(تحلیلی و انتقادی) است که طی آن پژوهشگر، متون و آثار موجود در زمینه‌ی پژوهش را شناسایی می‌کند و بر اساس یک الگوی مشخّص و با در نظر داشتن هدف خاص پژوهش خود،‌آنها را بررسی، تحلیل و نقد می‌کند تا در راستای پژوهش خود از آنها استفاده کند. (پریرخ و فتّاحی، 1384)
اصول و مباني امل :مراحل آموزش نوشتن به پنج مرحله زير تقسيم مي شود:
- آموزش نوشتن غير فعال ( رونویسي )- آموزش نوشتن نيمه فعال ( املا )
-آموزش نوشتن فعال پايه دو ( جمله سازي ) انشا و انواع آن
. مهارت املا نويسي به معني توانايي جانشين كردن صحيح صورت نوشتاري حروف , كلمات و جمله ها به جاي صورت آوايي آنهاست . دانش آموزان بـايـد به اين مهارت دست يابند تا بتوانند بخوبي بين صورت تلفظي كلمه ها و حروف سازنـدآنها پيـونـد مناسبي بـرقـرار كنند
-دانش آموزان هنگام نوشتن املا بايد نكاتي را در باره صداهايي كه بوسيله معلم در قالب كلمات و جمله ها بر زبان جاري مي شود رعايت نمايند :
الف) آنها را خوب بشنوند + تشخيص دقيق كلمه + ادراك كلمه
ب) آنها را خوب تشخيص دهند + يادآوري و مجسم ساختن تصوير + بازشناسي كلمه صحيح در ذهن.
ج) آنها را درست بنويسند + نوشتن صحيح حروف سازنده كلمه + بازنويسي كلمه و توالي مناسب آنها.
املاء در اصطلاح پایه های ابتدایی ، به تبع دیگران چیزی نوشتن است . منظور آن است که مربی مطلبی را بیان می کند و دانش آموز آن را طبق ویژگی های نوشتاری تعیین شده در کتاب درسی بدون کم و کاست می نویسد . [عبدالرحمان صفاپور ، 1379 : 21]وهمچنین اختلال زبانی به هر نوع نارسایی در بیان و ادراک شفاهی و مکتوب کلمه ها ، جمله ها و پیامهای زبانی اطلاق می شود . اختلال زبانی برای دانش آموز مبتلا به آن در راه یادگیری و همچنین ارتباط با معلم و دیگر دانش آموزان موانع زیادی ایجاد می کند این اختلال مانند هر اختلال دیگری مانع شکوفایی و بالندگی استعداد طبیعی او شده ، تلاش های تحصیلی وی را بویژه در درس فارسی ، املاء ، جمله نویسی و انشاء کم اثر می سازد . همچنین باعث انزوای اجتماعی دانش آموز شده موجبات بروز اختلالات رفتاری دیگری مثل اضطراب ، پرخاشگری ، افسردگی و غیره را فراهم می سازد .
اختلالات املاء نوعی از اختلالات زبان مکتوب یا نوشتاری است . عواملی که باعث می شوند دانش آموزان دچار این ضعف آموزشی شوند ناشی از : 1- ضعف در عملکرد شنیداری 2- ضعف در حافظه دیداری3- ضعف در عملکرد حافظه حرکتی است .
ضعف در عملکرد شنیداری به دو صورت است برخی از دانش آموزان هنگام نوشتن املاء یک یا چند حرف را از کلمات مختلف حذف یا برعکس به آن اضافه می کنند . برخی دیگر آن چه را می شوند بصورت تحت الفظی می نویسند مثلاً لذت را به صورت لزت می نویسند یا صابون را به صورت سابون می نویسند .
در ضعف حافظه دیداری دانش آموزان نمی توانند صورت صحیح حروف الفبا یا شکل کلمه ها را که از توالی جروف ساخته می شود را در حافظه ی دیداری خود ثبت کنند و به یادآورد مثلاً جنگل را نجگل بنویسند ضعف در حافظه حرکتی نیز به این صورت می باشد که
 
برخی دانش آموزان از توانایی به خاطر آوردن حرکات لازم دست برای نوشتن نکته های زبان عاجز هستند و حتی حرکات دست را در نوشتن برخی کلمه ها به کلی فراموش می کنند . [زندی ، 1379]
انتخاب راه حل ( راه حل های پیشنهادی)
با توجه به بررسیهای به عمل آمده و جمع آوری اطلاعات از طرق مختلف اقدام به انتخاب راه حل های جدید خود نمودم .
1- ارجاع دادن مرصاد با معرفی نامه از طرف دبستان به شنوایی سنجی برای حصول اطمینان از سلامت شنوایی
2- ارجاع دادن مرصادبا معرفی نامه از طرف دبستان به پزشک متخصص چشم برای سالم بودن بینایی .
3- گفتن املاء بدون لهجه بصورت شمرده و سلسیل و روان .
4- استفاده از رایانه برای تایپ کردن متن مورد نظر
5- تصحیح کردن دیکته توسط خود دانش آموز در حضور معلم و با استفاده از کتاب
6- از او خواستم در هنگام نوشتن املاء به مفهوم کلمات توجه کند تا از این طریق نوع صدا را تشخیص دهد .
7- از او خواستم تا کلمات را تکرار کرده و هجی کند تا دقت او افزایش یابد
8- نشان دادن کلمات با تصاویر به وی
9- کامل کردن کلمات ناقص
10- هم گروه کردن او با دانش آموزانی که در درس املاء قوی بودند .
11- ساختن جمله با کلمات
12- با صورت صحیح کلمات اشتباه نوشته شده در املاء متنی در حد چند خط بنویسید
13- استفاده از کلمات هم خانواده
14- نشان دادن تصاویر به او برای تقویت خافظه دیداری و سوال کردن از محتوای همان تصاویر .
15- دادن بازخورد به کلمات صحیح به جای کلمات اشتباه او .
16-دادن برنامه درسی منظم
 
اجرای راه حل های انتخابی:
پس از جمع آوری راه حل های متفاوت از بین آنها چندین راه حل مناسب را انتخاب کرده و به اجرا در آوردم .
در ابتدا سعی کردم هنگام گفتن املاء هیچ لهجه ای نداشته باشم .
همچنین نامه هایی را که مرصاد از طرف شنوایی سنجی و بینایی سنجی آورده بود را مورد بررسی قرار دادم در هیچ کدام از دو موارد فوق مشکلی وجود نداشت .
ازمرصاد خواستم اگر در منزل به رایانه دسترسی دارد هر شب متنی را انتخاب کرده و بدون غلط با حضور اولیای خود آن متن را تایپ کند تا با استفاده از صفحه کلید حروف در ذهن او ماندگار شود . همچنین در کلاس کلماتی را نوشته و صداهایی از آن کلمات را جال خالی گذاشتم و به او دادم تا کامل کند مثلاً کلمه تعطیلات تع-یلات .
همچنین از او خواستم که در هنگام نوشتن کلمات به مفهوم آنان نیز توجه کرده تا از این طریق اشتباهات او به حداقل برسد و از او خواستم که از این به بعد تا مدتی املایش را خود با استفاده از کتاب تصحیح کند و چندین بار این کار در کلاس انجام شد و فکر می کنم نتیجه ی خوبی نیز در برداشت درهر جلسه تعدادی محدود از کلماتی را که اشتباه نوشته بود در دفتری یادداشت کرده و از او می خواستن تا با آن جمله بسازد و کلماتی را که در املاء اشتباه می نوشت را به صورت صحیح در کیسه کاغذ نوشته و از او خواستم که با آن ها یک متن کوتاه در چند سطر بنویسید .
گاهی اوقات کلماتی را به او می دادم و از او می خواستم که هم خانواده های آن کلمات را برای تکلیف نوشته و به کلاس بیاورد و برای تشویق او به انجام این نوع تکالیف ، آن ها را تا مدتی به دیوار کلاس نصب می کردم .
از والدین او خواستم که در منزل تصاویری را به او نشان داده و بعد از مدتی زمان کوتاهی محتوای آن تصاویر را از او بپرسند تا از این طریق به حافظه ی دیداری او کمک شود و مدتی نیز برای ترغیب کردن او به انجام تکالیف متفاوت و علاقه مند شدن او به درس املاء به جای نمره دادن به کلمات اشتباه به تعداد کلمات صحیح که نوشته بود نمره می دادم و این امر خود به یادگیری بیشتر انجامید .
 
 
گرد آوری اطلاعات(شواهد2)
پس از اجرای راه حل های ذکر شده شور و شوق عجیبی برای یادگیری در او مشاهده می شد و کسی که قبلاً از ساعت درس املاء فراری بود حالا مشتاقانه منتظر زنگ املاء می باشد و حتی خود پیش قدم برای گفتن املاء بود . اولیای او نیز بعد تغییر چنین رفتاری و بررسی نمرات او به دبستان آمدند و از من تشکرکردند که کیمیا خیلی تغییر کرده و تکالیف خود را با دقت انجام می دهد و در موقع نوشتن املاء شب اشتباهات کمتری دارد . در کل همه ی راه حل های ارائه شده به نظرم مفید واقع شد و نمرات املای او سیر صعودی از خود نشان داد و از پیشرفت خوبی برخوردار شد .
 
جدول مقایسه ی نمرات درس املاء مرصاد
تاریخ
27/7/91
15/8/91
20/9/91
5/11/91
17/12/91
14/2/92
نمره
نیاز به تلاش
نیاز به تلاش
قابل قبول
قابل قبول
خوب
خوب
 
ارزیابی تاثیر اقدام جدید وتعیین اعتبار آن
با توجه به اطلاعات بدست آمده به این نتیجه رسیدم که راه حل های به کار رفته موفق بوده چون تحولی بزرگ در مرصاد ایجاد شد و مشکلی را که از سال بدو ورود به مدرسه با آن روبرو بود تقریباً توانست برطرف کند. اعتماد به نفس او بالا رفت و اضطراب و ترس او از درس املاء برطرف شد . بیشتر به انجام تکالیف محوله علاقمندی نشان داد و باعث شد شور یادگیری در دروس دیگر نیز در او افزایش یافت چرا که در درسهای دیگر نیز نمرات بهتری کسب کرد و دانش اموزان دیگر کلاس نیز که از نزدیک شاهد این رشد و پیشرفت بودند نیز بیشتر به انجام تکالیف و درس از خود واکنش و علاقه نشان دادند . بطور کلی جو کلاس تغییر کرد و روابط دوستی بین مرصادو دیگر دانش آموزان قویتر شد و من نیز این راه حل ها را برای همکارانم توضیح دادم و از آنان خواستم اگر با مشکلی مثل این روبرو شدند می توانند از این راه حل ها یا مشابه آن استفاده کنند .همچنین مدیریت محترم مدرسه که کم وبیش از پیشرفت مرصاد آگاه بود واکنون شاهد بهبود وضعیت وی چه از لحاظ درسی و چه از لحاظ اجتماعی شده بوداز این جانب تشکر وقدر دانی نمود که اظهارات ایشان در پایان در قسمت پیوست ها آمده است
 
نتیجه گیری:
کار یک معلّم در زمینه‌ی استفاده از روش‌های مختلف تدریس را می‌توان به کار یک نقّاش تشبیه کرد. همان‌طور که یک نقّاش برای ترسیم و خلق یک تابلوی نقّاشی از رنگ‌های مختلف استفاده می‌کند. هرگاه لازم باشد، آنها را درهم می‌آمیزد تا اثر هنر خود را به بهترین شکل ممکن به وجود آورد. یک معلّم هم پس از آشنایی با اصول و مراحل اجرای الگوهای گوناگون تدریس در عمل و هنگام ارائه‌ی درس می‌تواند با تشخیص موقعیّت و توجّه به توانایی‌های دانش‌آموزان و بر حسب نوع مفهوم، ترکیبی از الگوهای مختلف تدریس را به کار برد.
اقدام‌پژوه در این طرح تلاش می‌کرد با استفاده از روش‌ها و راه‌حل‌های مختلف برای بهبود وضعیّت دانش‌آموزان در اشکلات املایی رایج، به ویژه تقویت حافظه‌ی دیداری گام بردارد. در این راستا سعی می‌کرد به علائق دانش‌آموزان توجّه نماید. به ویژه به روش‌هایی که با بازی و مسابقه همراه‌ بود؛ تا با ایجاد علاقه در دانش‌آموزان آنان را به فعّالیّت واداشته و آموزش درس املا را برایشان، جذّاب و شیرین کند.
 
 
از موارد ذکر شده می توان به نتایج زیر اشاره  داشت:
-مرصاد توانست در درس املا به خوبی پیشرفت کند
-ارتباط او با دوستانش قویتر شد
-وی به خودباوری رسیده بود واعتمادبه نفس زیادی پیداکرده بود
-والدین مرصاد از بهبود مشکلات املایی اورضایت پیداکردند
-زمینه رشد دیگر دانش آموزان نیز فراهم شد
همواره باید برخورد و رفتارهای کودکان را زیر نظر داشته باشیم واگردر مواقعی مشکل یا ا اختلالی حس کردیم باید هر چه سریعتر درپی حل این مسئله بر آییم
چند پیشنهاد برای درمان مشکلات املایی دانش آموزان:
پیشنهاد و راهکارها
الف)به مسئولان محترم پیشنهاد می‌گردد:
با توجّه به اهمیّت روش صحیح و مناسب آموزش املا که اقدام‌پژوه در این پژوهش به آن اشاره کرد برگزاری دوره‌های آموزشی ضمن خدمت املا برای معلّمان ضرورت دارد و چه بهتر که از اساتید و بزرگوارانی که به این درس توجّه دارند؛‌ دعوت به عمل آید تا بیش از این شاهد افت عملکرد دانش‌آموزان در این درس نباشیم و با توجّه به تغییر کتب درسی ادبیّات دوره‌ی راهنمایی، آیین‌نامه‌های ارزیابی و تصحیح املا نیاز به تغییر و بازنویسی دارد.
مسئولان و دست‌اندرکاران آموزش و پرورش توجّه به این درس و مشکلات آن را در دستور کار خویش قرار دهند.مدیران مدارس به درس املا اهمیّت بدهند و تدریس آن را طبق خواسته‌ی مؤلفان کتب درسی تنها به معلّمان متخصّص این رشته بسپارند.برگزاری جشنواره‌های الگوی برتر تدریس برای درس املا،‌ گامی مؤثّر در جهت تحقّق اهداف آموزش این درس است.
امید است با پیگیری مسئولین و دست‌اندرکاران تعلیم و تربیت این نقیصه‌ها و کمبودها برطرف گردد.
 
ب)به همکاران گرامی توصیه می‌شود:
 همکار ارجمند و گرامی، معلّم اندیشه‌ورز، خلّاق و دارای فکر و اندیشه‌ی جدید و به روز است. او متناسب با شرایط کلاس خود، روش‌های سنّتی را تغییر می‌دهد و به اصلاح آن‌ها می‌پردازد تا به روش مطلوب دست یابد. در آموزش املا این معلّم است که باید با توجّه به وضعیّت دانش‌آموزان کلاس، به گزینش‌ راهکارهای مناسب برای آموزش مهارت‌های املایی و پیشرفت دانش‌آموزان اقدام کند. آنچه افکار و اندیشه‌های قدرتمند معلّمان خلّاق می‌کند،‌ هیچ قاعده و قانون آموزشی توانایی آن را ندارد.
پ) به اولیای ارجمند پیشنهاد می‌گردد:
باید توجّه داشت دانش‌آموزانی را که در انجام تکالیف یا نوشتن املا دچار مشکل هستند و به راحتی دچار حواس‌پرتی می‌شوند و در موقع نوشتن دچار اضطراب می‌گردند، نباید به دست فراموشی سپرد. واکنش‌های نامناسب از طرف شما والدین محترم باعث تنفّر از مدرسه و رفتار ضداجتماعی می‌شود. والدین عزیز با صبر و حوصله و همکاری با دانش‌آموزان، می‌توانند از بروز بسیاری مشکلات جلوگیری کرده و شاهد پیشرفت نونهالان خود باشند.
ت) دانش آموزان برای درست انجام دادن کارها باید مورد تحسین وتشویق قرار گیرند
ث) استفاده از روشهای متنوع تدریس حین گفتن املا
ج) آگاهی از دلیل اصلی بروز مشکل
چ) گفتن کلمات وجملاتی که دانش آموز حداقل امکان آنها را می تواند بنویسد
 
 
 
 
منابع ومآخذ
 
صفارپور ، عبدالرحمن ، راهبردهای آموزش مهارت زبان فارسی ، دوم دبستان ، تهران ، سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزش ، انتشارات مدرسه ، 1378 .
زندی ، بهمن ، روش تدریس زبان فارسی در دوره ی دبستان ، تهران ، سمت ، 1379
قاسمی پویا،اقبال، راهنمای پژوهش در عمل،تهران،پژوهشگاه مطالعات آموزش وپرورش (1388)
مجله رشد آموزش ابتدایی ،برای دانشجویان تربیت معلم وکارشناسان آموزشی،دوره شانزدهم،بهمن ماه1391
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
باسمه تعالی فرم شماره ی 1
مرصادجان می دانی  که یکی از عوامل اصلی موفقیت داشتن برنامه ی منظم است .
برنامه ی روزانه ی منزل برای انجام تکالیف درسی و اوقات فراغت دانش آموز .................... کلاس .................... دبستان .................
سالتحصیلی ...................... ماه ................... هفته ......................
ایام هفته    
نام درس
شنبه زمان اجرای برنامه به ساعت
یکشنبه
زمان اجرای برنامه به ساعت
دوشنبه
زمان اجرای برنامه به ساعت
سه شنبه
زمان اجرای برنامه به ساعت
چهار شنبه
زمان اجرای برنامه به ساعت
پنجشنبه
زمان اجرای برنامه به ساعت
جمعه
زمان اجرای برنامه به ساعت
ریاضی
علوم تجربی
بخوانیم
بنویسیم
قرآن
هدیه های آسمان
هنر
تماشای تلویزیون
مسواک و خواب
جمع ساعت مطالعه
خود ارزیابی دانش آموزان با نظارت اولیا
توجّه : دانش آموزان عزیز لطفا هر روز قبل از خواب نظر خود را در مورد انجام تکالیف درسی تان با استفاده از کلمات ( خوب – متوسط – ضعیف ) در قسمت خود ارزیابی بنویسید و در پایان هر ماه مجموع ( 4 برگ ) برنامه هایت زا به معلمتان تحویل دهید در صورت پیشرفت و رضایت اولیا ء و معلم تشویق خواهید شد .
 
امضای ولی                                                                              امضای دانش آموز
 
پیوست ها
با عرض سلام و خسته نباشید
اولیای گرامی
پرسش نامه ای که در اختیار دارید به منظور کمک به علاقمند کردن دانش آموزانی که در درس املا مشکل دارندتنظیم شده است خواهشمندیم با مطالعه ی دقیق به سوالات زیر پاسخ دهید تا با کمک شما اولیای محترم بتوانیم قدمی در جهت رفع اینگونه مشکلات دانش آموزان برداریم.
قبلا از همکاری همه ی شما اولیای محترم متشکرم.
1- آیا فرزند شما در منزل تکالیفش رامرتب می نویسد؟
2- در مورد اهمیت و آثار درست نوشتن کلمات چه اطلاعاتی دارید؟
3- آیا شما به فرزندتان در نوشتن املا کمک می کنید؟
4- شما به عنوان والدین دانش آموز چقدر برایتان مهم است که فرزندتان در نوشتن املاموفق باشد؟
5- برای تشویق دانش آموزان به درست نوشتن کلمات چه راه هایی پیشنهاد می کنید؟
7- به نظر شما عدم علاقه ی بعضی از بچه ها به نوشتن املا چه چیزهایی می تواند باشد؟
8- آیا از اخلاق و رفتار فرزندتان در منزل راضی هستید، در صورت پاسخ منفی دلایل را ذکر فرمایید؟
 
 
 
+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم خرداد 1392ساعت 22:38  توسط علیرضا اکبری  |